The Concordance
 
 A............................554
caveatur; 3_ leges poenales quaelibet, sive universales sive particulares a Sede Apostolica latae, nisi in ipso hoc Codice recipianturCan. 6
praescriptus, et vim suam exserunt tantum expletis tribus mensibus a die qui Actorum numero appositus est, nisi ex naturaCan. 8
expresse fuerit statuta. § 2. Leges particulares promulgantur modo a legislatore determinato et obligare incipiunt post mensem a dieCan. 8
modo a legislatore determinato et obligare incipiunt post mensem a die promulgationis, nisi alius terminus in ipsa lege statuaturCan. 8
ubique terrarum omnes pro quibus latae sunt. § 2. A legibus autem universalibus, quae in certo territorio non vigentCan. 12
poenam statuunt aut liberum iurium exercitum coarctant aut exceptionem a lege continent, strictae subsunt interpretationi. - Si certa deCan. 18
nisi aliud iure canonico caveatur. - Ea tantum consuetudo a communitate fidelium introducta vim legis habet, quae a legislatoreCan. 23
consuetudo a communitate fidelium introducta vim legis habet, quae a legislatore approbata fuerit, ad normam canonum qui sequuntur. -Can. 23
est rationabilis. - Nulla consuetudo vim legis obtinet, nisi a communitate legis saltem recipiendae capaci cum animo iuris inducendiCan. 25
capaci cum animo iuris inducendi servata fuerit. - Nisi a competendi legislatore specialiter fuerit probata, consuetudo vigenti iuri canonicoCan. 26
nec lex universalis consuetudines particulares. - Decreta generalia, quibus a legislatore competenti pro communitate legis recipiendae capaci communia ferunturCan. 29
nisi in casibus particularibus ad normam iuris id ipsi a legislatore competenti expresse fuerit concessum et servatis condicionibus inCan. 30
per alium actum administrativum auctoritatis competentis effectum tantummodo obtinet a momento, quo legitime notificatur personae pro qua datus estCan. 47
qua datus est. - Decretum singulare intellegitur actus administrativus a competenti auctoritate exsecutiva editus, quo secundum iuris normas proCan. 48
1. Decretum singulare, cuius applicatio committitur exsecutori, effectum habet a momento exsecutionis; secus a momento quo personae auctoritate ipsiusCan. 54
applicatio committitur exsecutori, effectum habet a momento exsecutionis; secus a momento quo personae auctoritate ipsius decernentis intimatur. § 2Can. 54
decretum obtinendum legitime proponatur, auctoritas competens intra tres menses a recepta petitione vel recursu provideat, nisi alius terminus legeCan. 57
iure praecipientis. - § 1. Rescriptum intellegitur actus administrativus a competenti auctoritate exsecutiva in scriptis elicitus, quo suapte naturaCan. 59
- Rescriptum in quo nullus datur exsecutor, effectum habet a momento quo datae sunt litterae; cetera, a momento exsecutionisCan. 62
effectum habet a momento quo datae sunt litterae; cetera, a momento exsecutionis. - § 1. Validitati rescripti obstat subreptioCan. 62
exsecutionis. - Salvo iure Paenitentiariae pro foro interno, gratia a quovis dicasterio Romanae Curiae denegata, valide ab alio eiusdemCan. 64
1. Salvis praescriptis §§ 2 et 3, nemo gratiam a proprio Ordinario denegatam ab alio Ordinario petat, nisi factaCan. 65
facta denegationis mentione; Ordinarius gratiam ne concedat, nisi habitis a priore Ordinario denegationis rationibus. § 2. Gratia a VicarioCan. 65
habitis a priore Ordinario denegationis rationibus. § 2. Gratia a Vicario generali vel a Vicario episcopali denegata, ab alioCan. 65
denegationis rationibus. § 2. Gratia a Vicario generali vel a Vicario episcopali denegata, ab alio Vicario eiusdem Episcopi, etiamCan. 65
episcopali denegata, ab alio Vicario eiusdem Episcopi, etiam habitis a Vicario denegante denegationis rationibus, valide concedi nequit. § 3Can. 65
denegante denegationis rationibus, valide concedi nequit. § 3. Gratia a Vicario generali vel a Vicario episcopali denegata et posteaCan. 65
concedi nequit. § 3. Gratia a Vicario generali vel a Vicario episcopali denegata et postea, nulla facta huius denegationisCan. 65
irritum ob errorem in nomine personae cui datur vel a qua editur, aut loci in quo ipsa residet, autCan. 66
physicarum sive iuridicarum per peculiarem actum facta, concedi potest a legislatore necnon ab auctoritate exsecutiva cui legislator hanc potestatemCan. 76
§ 1. Nullum privilegium per renuntiationem cessat, nisi haec a competendi auctoritate fuerit accepta. § 2. Privilegio in suiCan. 80
universalibus quam particularibus pro suo territorio vel suis subditis a suprema Ecclesiae auctoritate latis, non tamen in legibus processualibusCan. 87
quoties id ad fidelium bonum conferre iudicet, in legibus a Concilio plenario vel provinciali aut ab Episcoporum conferentia latisCan. 88
latis dispensare valet. - Parochus aliique presbyteri aut diaconi a lege universali et particulari dispensare non valent, nisi haecCan. 89
haec potestas ipsis expresse concessa sit. - § 1. A lege ecclesiastica ne dispensetur sine iusta et rationabili causaCan. 90
rationabili causa, habita ratione adiuctorum casus et gravitatis legis a qua dispensatur; alias dispensatio illicita est, nisi ab ipsoCan. 90
exercere valet, etiam extra territorium exsistens, in subditos, licet a territorio absentes, atque, nisi contrarium expresse statuatur, in peregrinosCan. 91
in personarum conventibus, sive ab auctoritate ecclesiastica indictis sive a christifidelibus libere convocatis, necnon aliis celebrationibus, et quibus definiunturCan. 95
tutoris vel curatoris. - Domicilium et quasi-domicilium amittitur discessione a loco cum animo non revertendi, salvo praescripto can. 105Can. 106
iuridicam obtinere intendens, eandem consequi valet nisi ipsius statuta a competenti auctoritate sint probata. - Personam iuridicam publicam repraesentantCan. 117
Personae iuridica natura sua perpetua est; extinguitur tamen si a competenti auctoritate legitime supprimantur aut per centum annorum spatiumCan. 120
- § 1. Ad validitatem actus iuridici requiritur ut a persona habili sit positus, atque in eodem adsint quaeCan. 124
gravitas id postulate, secretum sedulo servandi; quae quidem obligatio a Superiore urgeri potest. - Quicunque illegitime actu iuridico, immoCan. 127
supremam, valide delegari nequit, nisi aliud iure explicite caveatur; a legislatore inferiore lex iuri superiori contraria valide ferri nequitCan. 135
licet extra territorium exsistens, exercere valet in subditos, etiam a territorio absentes, nisi aliud ex rei natura aut exCan. 136
Nulla potestas subdelegata iterum subdelegari potest, nisi id expresse a delegante concessum fuerit. - Potestas exsecutiva ordinaria necnon potestasCan. 137
ante expletum hoc tempus fieri potest, et effectum habet a die officii vacationis. § 3. Promissio alicuius officii, aCan. 153
a die officii vacationis. § 3. Promissio alicuius officii, a quocumque est facta, nullum parit iuridicum effectum. - OfficiumCan. 153
quidem praeteritione et absentia, electio, etiam si confirmata fuerit, a competenti auctoritate rescindi debet, dummodo iuridice constet recursum saltemCan. 166
electioni ob infirmam valetudinem interesse nequeat, suffragium eius scriptum a scrutatoribus exquiratur. - Etsi quis plures ob titulos iusCan. 167
et ius suffragium ferendi redit ad compromittentes: 1_ revocatione a collegio aut coetu facta, re integra; 2_ non impletaCan. 175
aliud iure aut statutis caveatur, is electus habeatur et a collegii aut coetus praeside proclametur, qui requisitum suffragiorum numerumCan. 176
illico intimanda est electo, qui debet intra octiduum utile a recepta intimatione significare collegii aut coetus praesidi utrum electionemCan. 177
rursus eligi potest; collegium autem aut coetus intra mensem a cognita non-acceptatione ad novam electionem procedere debet. - ElectusCan. 177
alium debet; secus omni iure privatur, nisi probaverit se a petenda confirmatione iusto impedimento detentum fuisse. § 2. CompetensCan. 179
suis ipsi suffragiis eum possunt, nisi aliud iure caveatur, a competenti auctoritate postulare. § 2. Compromissarii postulare nequeunt, nisiCan. 180
non exsistat, secus pro postulatione. - § 1. Postulatio a praeside intra octiduum utile mitti debet ad auctoritatem competentemCan. 182
vice privatur iure eligendi aut postulandi nisi probetur praesidem a mittenda postulatione iusto fuisse detentum impedimento aut dolo velCan. 182
necnon privatione. § 2. Resoluto quovis modo iure auctoritatis a qua fuit collatum, officium ecclesiasticum non amittitur, nisi aliudCan. 184
praefiniti vel adimpleta aetate, amissio officii effectum habet tantum a momento, quo a competenti auctoritate scripto intimatur. - QuisquisCan. 186
aetate, amissio officii effectum habet tantum a momento, quo a competenti auctoritate scripto intimatur. - Quisquis sui compos potestCan. 186
facta. § 4. Renuntiatio, quamdiu effectum sortita non fuerit, a renuntiante revocari potest; effectu secuto revocari nequit, sed quiCan. 189
alterius officii canonice habitam, nisi aliud iure cautum aut a competenti auctoritate praescriptum fuerit. § 2. Remunerationem cum prioreCan. 191
ecclesiastico amovetur: 1_ qui statum clericalem amiserit; 2_ qui a fide catholica aut a communione Ecclesiae publice defecerit; 3_Can. 194
statum clericalem amiserit; 2_ qui a fide catholica aut a communione Ecclesiae publice defecerit; 3_ clericus qui matrimonium etiamCan. 194
7_ ius visitationis et obligatio oboedientiae, ita ut christifideles a nulla auctoritate ecclesiastica visitari possint et nulli auctoritati iamCan. 199
intellegitur spatium constans 24 horis continuo supputandis, et incipit a media nocte, nisi aliud expresse caveatur; hebdomada spatium 7Can. 202
annus, si tempus est continuum. - § 1. Dies a quo non computatur in termino, nisi huius initium coincidatCan. 203
ut societas constituta et ordinata, subsistit in Ecclesia catholica, a successore Petri et Episcopis in eius communione gubernata. -Can. 204
Ecclesiae bonis, praesertim ex verbo Dei et sacramentis, adiumenta a sacris Pastoribus accipiant. - Ius est christifidelibus, ut cultumCan. 213
christifidelibus, ut cultum Deo persolvant iuxta praescripta proprii ritus a legitimis Ecclesiae Pastoribus approbati, utque propriam vitae spiritualis formamCan. 214
Ecclesiae magisterium obsequio. - Christifideles omnes iure gaudent ut a quacumque coactione sint immunes in statu vitae eligendo. -Can. 219
1. Laici, quippe qui uti omnes christifideles ad apostolatum a Deo per baptismum et confirmationem deputentur, generali obligatione tenenturCan. 225
§ 1. Laici qui idonei reperiantur, sunt habiles ut a sacris Pastoribus ad illa officia ecclesiastica et munera assumanturCan. 228
requisitam statutis, habiles sunt ad mandatum docendi scientias sacras a legitima auctoritate ecclesiastica recipiendum. - § 1. Viri laiciCan. 229
institutionis sacerdotalis Ratio, ab Episcoporum conferentia attentis quidem normis a suprema Ecclesiae auctoritate latis, statuenda et a Sancta SedeCan. 242
quidem normis a suprema Ecclesiae auctoritate latis, statuenda et a Sancta Sede approbanda novis quoque adiunctis, approbante item SanctaCan. 242
aut licentia potiti sunt in universitate studiorum aut facultate a Sancta Sede recognita. § 2. Curetur ut distincti totidemCan. 253
propria methodo tradendae sunt, disciplinas. § 3. Magister qui a munere suo graviter deficiat, ab auctoritate, de qua inCan. 253
sese devovere. § 2. Curet Episcopus dioecesanus ut clerici, a propria Ecclesia particulari ad Ecclesiam particularem alterius regionis transmigrareCan. 257
praescripta Rationis institutionis sacerdotalis ac seminarii ordinationis. - Exemptum a regimine paroeciali seminarium esto: et pro omnibusqui in seminarioCan. 262
servitio promotus est. § 2. Sodalis in instituto religioso a votis perpetuis professus aut societati clericali vitae apostolicae definitiveCan. 266
in alia Ecclesia particulari. - § 1. Clericus qui a propria Ecclesia particulari in aliam legitime transmigraverit, huic EcclesiaeCan. 268
horum alteruter ipsi contrariam scripto mentem intra quattuor menses a receptis litteris significaverit. § 2. Per admissionem perpetuam autCan. 268
can. 266, § 2, eidem instituto aut societati incardinatur, a propria Ecclesia particulari excardinatur. - Ad incardinationem clerici EpiscopusCan. 268
in aliam Ecclesiam particularem transierit propriae Ecclesiae manens incardinatus, a proprio Episcopo dioecesano iusta de causa revocari potest, dummodoCan. 271
particularem transmigrandi concedere nequit Administrator dioecesanus, nisi post annum a vacatione sedis episcopalis, et cum consensu collegii consultorum. -Can. 272
2. Clerici, nisi legitimo impedimento excusentur, munus, quod ipsis a suo Ordinario commissum fuerit, suscipere ac fideliter adimplere tenenturCan. 274
Magni habeant clerici saeculares praesertim illas consociationes quae, statutis a competenti auctoritate recognitis, per aptam et convenienter approbatam vitaeCan. 278
cum proprio Episcopo unioni favent. § 3. Clerici abstineant a constituendis aut participandis consociationibus, quarum finis aut actio cumCan. 278
prosequantur, et solidam illam doctrinam, in sacra Scriptura fundatam, a maioribus traditam et communiter ab Ecclesia receptam sectentur, utiCan. 279
- § 1. Clerici, licet officium residentiale non habeant, a sua tamen dioecesi per notabile tempus iure particulari determinandumCan. 283
particularis praescripta. § 2. Ea quae, licet non indecora, a clericali tamen statu aliena sunt, clerici vitent. § 3Can. 285
pertinentium aut officia saecularia, quae secum feruntonus redendarum rationum; a fideiubendo, etiam de bonis propriis, inconsulto proprio Ordinario, prohibenturCan. 285
etiam de bonis propriis, inconsulto proprio Ordinario, prohibentur; item a subscribendis syngraphis, quibus nempe obligatio solvendae pecuniae, nulla definitaCan. 285
exemptionibus, quas ab exercendis muneribus et publicis civilibus officiis a statu clericali alienis, in eorum favorem leges et conventionesCan. 289
2. Christifideles sua nomina dent iis praesertim consociationibus, quae a competenti auctoritate ecclesiastica aut erectae aut laudatae vel commendataeCan. 298
non satis provisum sit. § 3. Christifidelium consociationes quae a competenti auctoritate ecclesiastica eriguntur, consociationes publicae vocantur. - ChristifideliumCan. 301
sunt clericorum, exercitium ordinis sacri assumunt atque uti tales a competenti auctoritate agnoscuntur. - Consociationes, quarum sodales, in saeculoCan. 302
consensu sui Superioris nomen dare. - Nemo legitime adscriptus a consociatione dimittatur, nisi iusta de causa ad normam iurisCan. 308
- § 1. Qui publice fidem catholicam abiecerit vel a communione ecclesiastica defecerit vel excommunicatione irrogata aut declarata irretitusCan. 316
casum inciderint de quo in § 1, praemissa monitione, a consociatione dimittantur, servatis eius statutis et salvo iure recursusCan. 316
Norma in § 1 statuta valet etiam pro consociationibus a sodalibus institutorum religiosorum vi apostolici privilegii extra proprias ecclesiasCan. 317
extra proprias ecclesias vel domos erectis; in consociationibus vero a sodalibus institutorum religiosorum in propria ecclesia vel domo erectisCan. 317
fidelem erogationis rationem reddere debet. - § 1. Consociationes a Sancta Sede erectae nonnisi ab eadem supprimi possunt. §Can. 320
possunt consociationes ab eadem erectae; ab Episcopo dioecesano consociationes a se erectae, et etiam consociationes ex apostolico indulto aCan. 320
a se erectae, et etiam consociationes ex apostolico indulto a sodalibus institutorum religiosorum de consensu Episcopi dioecesani erectae. §Can. 320
christifidelium consociatio privata ad normam statutorum; supprimi etiam potest a competenti auctoritate, si eius actio in grave damnum ceditCan. 326
coniunguntur. - Ecclesiae Romanae Episcopus, in quo permanet munus a Domino singulariter Petro, primo Apostolorum, concessum et successoribus eiusCan. 331
acceptata una cum episcopali consecratione. Quare, eandem potestatem obtinet a momento acceptationis electus ad summum pontificatum, qui episcopali charactereCan. 332
renuntiatio libere fiat et rite manifestetur, non vero ut a quopiam acceptetur. - § 1. Romanus Pontifex, vi suiCan. 332
unitam Episcoporum in mundo dispersorum actionem, quae uti talis a Romano Pontifice sit indicta aut libere recepta, ita utCan. 337
tractandas determinare atque ordinem in Concilio servandam constituere; propositis a Romano Pontifice quaestionibus Patres Concilii alias addere possunt, abCan. 338
aliqui, qui episcopali dignitate non sint insigniti, vocari possunt a suprema Ecclesiae auctoritate, cuius est eorum partes in ConcilioCan. 339
vim obligandi non habent nisi una cum Concilii Patribus a Romano Pontifice approbata, ab eodem fuerint confirmata et eiusCan. 341
Collegium Episcoporum, cum actionem proprie collegialem ponit iuxta alium a Romano Pontifice inductum vel libere receptum modum. - SynodusCan. 341
peculiari synodi determinatam; alii vi eiusdem iuris deputantur; alii a Romano Pontifice directe nominantur; quibus accedunt aliqui sodales institutorumCan. 346
quae expeditam requirant definitionem, constat sodalibus quorum plerique, Episcopi, a iure peculiari synodi deputantur ratione officii quod adimplent, aliiCan. 346
peculiari synodi deputantur ratione officii quod adimplent, alii vero a Romano Pontifice directe nominantur; quibus accedunt aliqui sodales institutorumCan. 346
synodus regitur. - § 1. Cum synodi Episcoporum coetus a Romano Pontifice concluditur, explicit munus in eadem Episcopis aliisqueCan. 347
Episcoporum habetur secretaria generalis permanens, cui praeest Secretarius generalis, a Romano Pontifice nominatus, cuique praesto est consilium secretariae, constansCan. 348
normam iuris peculiaris, ab ipsa synodo Episcoporum eliguntur, alii a Romano Pontifice nominantur, quorum vero omnium munus explicit, ineunteCan. 348
coetu praetera unus aut plures secretarii speciales constituuntur qui a Romano Pontifice nominantur, atque in officio ipsis commisso permanentCan. 348
tres ordines distribuitur: episcopalem, ad quem pertinent Cardinales quibus a Romano Pontifice titulus assignatur Ecclesiae suburbicariae, necnon Patriarchae orientalesCan. 350
diaconalis suus cuique titulus aut diaconia in Urbe assignatur a Romano Pontifice. § 3. Patriarchae orientales in Cardinalium CollegiumCan. 350
habeat. § 5. Per optionem in Consistorio factam et a Summo Pontifice approbatam, possunt, servata prioritate ordinis et promotionisCan. 350
assumpti sunt. - § 1. Qui Cardinales promoveantur, libere a Romano Pontifice seliguntur viri, saltem in ordine presbyteratus constitutiCan. 351
Pontificis decreto, quod quidem coram Cardinalium Collegio publicatur; inde a publicatione facta officiis tenentur atque iuribus gaudent lege definitisCan. 351
tenetur Cardinalium officiis nullisque eorum gaudet iuribus; postquam autem a Romano Pontifice eius nomen publicatum fuerit, iisdem tenetur officiisCan. 351
iisdem tenetur officiis fruiturque iuribus, sed iure praecedentiae gaudet a die reservationis in pectore. - § 1. Cardinalium CollegioCan. 351
dioecesis curam habent ut Episcopi dioecesani, Urbem petant quoties a Romano Pontifice convocentur. - § 1. Cardinales, quibus EcclesiaCan. 356
in iis quae ad sui personam pertinent exempti sunt a potestate regiminis Episcopi dioecesis in qua commorantur. - CardinaliCan. 357
regiminis Episcopi dioecesis in qua commorantur. - Cardinali, cui a Romano Pontifice hoc munus committitur ut in aliqua sollemniCan. 358
celebratione vel personarum coetu eius personam sustineat, uti Legatus a latere, scilicet tamquam eius alter ego, sicuti et illiCan. 358
Attenta peculiari Legati muneris indole: 1_ sedes Legationis pontificae a potestate regiminis Ordinarii loci exempta est, nisi agatur deCan. 366
statuatur; cessat autem expleto mandato, revocatione eidem intimata, renuntiatione a Romano Pontifice acceptata. - Ecclesiae particulares, in quibus unaCan. 367
Dei portio, quae ob speciales et graves omnino rationes a Summo Pontifice in dioecesim non erigitur, et cuius curaCan. 371
exsistimatione gaudens; 3_ annos natus saltem triginta quinque; 4_ a quinquennio saltem in presbyteratus ordine constitutus; 5_ laurea doctorisCan. 378
theologia aut iure canonico potius in instituto studiorum superiorum a Sede Apostolica probato, vel saltem in iisdem disciplinis vereCan. 378
si iam non sit consecratus Episcopus, intra quattuor mense a receptis apostolicis litteris; si iam sit consecratus, intra duosCan. 382
pastorali non satis frui valeant necnon ad eos qui a religionis praxi defecerint. § 2. Fideles diversi ritus inCan. 383
conferentiae, quibus interesse debet, aliusve officii sibi legitime commissi, a dioecesi aequa de causa abesse potest non ultra mensemCan. 395
ex eius absentia dioecesis quidquam detrimenti capiat. § 3. A dioecesi ne absit diebus Nativitatis, Hebdomadae Sanctae et ResurrectionisCan. 395
urgentique causa. § 4. Si ultra sex menses Episcopus a dioecesis illegitime abfuerit, de eius absentia Metropolita Sedem ApostolicamCan. 395
biennium ab inito dioecesis regimine, Episcopus pro ea vice a conficienda et exhibenda relatione abstinere potest. - § 1Can. 399
legitime ceperit. § 2. Vacante sede episcopali, nisi aliud a competenti auctoritate statutum fuerit, Episcopus auxiliaris, donec novus EpiscopusCan. 409
tenentur, sicut et ipse Episcopus dioecesanus, residendi in dioecesi; a qua praeterquam ratione alicuius officii extra dioecesim implendi autCan. 410
si captivitate, relegatione, exsilio aut inhabilitate Episcopus dioecesanus plane a munere pastorali in dioecesi procurando praepediatur, ne per litterasCan. 412
ordine statuto in elencho ab Episcopo dioecesano quam primum a capta dioecesis possessione componendo; qui elenchus cum Metropolitana communicandusCan. 413
elenchus cum Metropolitana communicandus singulis saltem triennis renoventur atque a cancellario sub secreto servetur. § 2. Si deficiat autCan. 413
Administratori dioecesano competunt. - Si Episcopus dioecesanus poena ecclesiastica a munere exercendo prohibeatur, Metropolita aut, si is deficiat velCan. 415
provideat. - Sedes episcopalis vacat Episcopi dioecesani morte, renuntiatione a Romano Pontifice acceptata, translatione ac privatione Episcopo intimata. -Can. 416
Episcopo intimata. - Vim habent omnia quae gesta sunt a Vicario generali aut Vicario episcopali, donec certam de obituCan. 417
notitiam iidem acceperint, itemque quae ab Episcopo dioecesano aut a Vicario generali vel episcopali gesta sunt, donec certam deCan. 417
de memoratis actibus pontificiis notitiam receperint. - § 1. A certa translationis notitia, Episcopus intra duos menses debet dioecesimCan. 418
canonicam possessionem capere autem captae possessionis dioecesis novae, dioecesis a qua vacat. § 2. A certa translationis notitia usqueCan. 418
possessionis dioecesis novae, dioecesis a qua vacat. § 2. A certa translationis notitia usque ad canonicam novae dioecesis possessionemCan. 418
ad canonicam novae dioecesis possessionem, Episcopus translatus in dioecesi a qua: 1_ Administratoris dioecesani potestatem obtinet eiusdemque obligationibus teneturCan. 418
devolvitur deficiente autem Episcopo auxiliari, ad collegium consultorum, nisi a Sancta Sede aliter provisum fuerit. Qui ita regimen dioecesisCan. 419
regimen assumit Pro-Vicarius vel Pro-Praefectus ad hunc tantum effectum a Vicario vel a Praefecto immediate post captam possessionem nominatusCan. 420
vel Pro-Praefectus ad hunc tantum effectum a Vicario vel a Praefecto immediate post captam possessionem nominatus, nisi aliter aCan. 420
a Praefecto immediate post captam possessionem nominatus, nisi aliter a Sancta Sede statutum fuerit. - § 1. Intra octoCan. 420
dioecesanus, qui nempe dioecesim ad interim regat, eligendus est a collegio consultorum, firmo praescripto can. 502, § 3. §Can. 421
Administratorem electus fuerit, alium pro tempore oeconomum eligat consilium a rebus oeconomicis. - Administrator dioecesanus eligatur ad normam cannCan. 423
- § 1. Munus Administratoris dioecesani cessat per captam a novo Episcopo dioecesis possessionem. § 2. Administratoris dioecesani remotioCan. 430
adsunt Ecclesiae particulares, provinciae ecclesiasticae vicinores, proponente Episcoporum conferentia, a Sancta Sede in regiones ecclesiasticas coniungi possunt. § 2Can. 433
tribuuntur potestates, eidem conventui non competunt, nisi quaedam specialiter a Sancta Sede ei concessa fuerint. - Provinciae ecclesiasticae praeestCan. 434
Archiepiscopus dioecesis cui praeficitur; quod officium cum sede episcopali, a Romano Pontifice determinata aut probata, coniunctum est. - §Can. 435
- § 1. Metropolita obligatione tenetur, intra tres menses a recepta consecratione episcopali, aut, si iam consecratus fuerit, aCan. 437
a recepta consecratione episcopali, aut, si iam consecratus fuerit, a provisione canonica, per se aut per procuratorem a RomanoCan. 437
fuerit, a provisione canonica, per se aut per procuratorem a Romano Pontifice petendi pallium, quo quidem significatur potestas quaCan. 437
pro viris tum pro mulieribus ab Episcoporum conferentia aut a provinciae Episcopis determinando, respective electi ab omnibus Superioribus maioribusCan. 443
seminariorum maiorum, numero ut in n. 2 determinando, electi a rectoribus seminariorum quae in territorio sita sunt. § 4Can. 443
ut omnia acta concilii ad Apostolicam Sedem transmittantur; decreta a concilio edicta ne promulgentur, nisi postquam ab Apostolica SedeCan. 446
legitime promulgata fuerint. § 3. Modus promulgationis et tempus a quo decreta vim suam exserunt, ab ipsa Episcoporum conferentiaCan. 455
Episcoporum conferentiae, relatio de actis conferentiae necnon eius decreta a praeside ad Apostolicam Sedem transmittantur, tum ut in eiusdemCan. 456
conferentiae membris communicare itemque alia acta conscribere, quae ipsi a conferentiae praeside aut a consilio permanenti componenda committuntur; 2_Can. 458
alia acta conscribere, quae ipsi a conferentiae praeside aut a consilio permanenti componenda committuntur; 2_ communicare cum Episcoporum conferentiisCan. 458
communicare cum Episcoporum conferentiis finitimis acta et documenta quae a conferentia in plenario conventu aut a consilio Episcoporum permanentiCan. 458
et documenta quae a conferentia in plenario conventu aut a consilio Episcoporum permanenti ipsis transmitti statuuntur. - § 1Can. 458
ac tuendum. § 2. Quoties vero actiones aut rationes a conferentiis ineuntur formam internationalem praeseferentes, Apostolica Sedes audiatur oportetCan. 459
presbyteralis; 5_ christifideles laici, etiam sodales institutorum vitae consecratae, a consilio pastorali eligendi, modo et numero ab Episcopo dioecesanoCan. 463
effectum iuridicum habere nata sunt, subscribi debent ab Ordinario a quo emanant, et quidem ad validitatem, ac simul aCan. 474
a quo emanant, et quidem ad validitatem, ac simul a curiae cancellario vel notario; cancellarius vero Moderatorem curiae deCan. 474
in materia morum, quarum rei vita cesserunt aut quae a decennio sententia condemnatoria absolutae sunt, retento facti brevi summarioCan. 489
statutae. - § 1. In singulis dioecesibus constituatur consilium a rebus oeconomicis, cui praesidet ipse Episcopus dioecesanus eiusve delegatusCan. 492
integritate praestantibus, ab Episcopo nominatis. § 2. Membra consilii a rebus oeconomicis ad quinquennium nominentur, sed expleto hoc temporeCan. 492
hoc tempore ad alia quinquennia assumi possunt. § 3. A consilio a rebus oeconomicis excluduntur personae quae cum EpiscopoCan. 492
ad alia quinquennia assumi possunt. § 3. A consilio a rebus oeconomicis excluduntur personae quae cum Episcopo usque adCan. 492
commissa in Libro V De bonis Ecclesiae temporalibus, consilii a rebus oeconomicis est quotannis, iuxta Episcopi dioecesani indicationes, rationemCan. 493
singulis dioecesibus ab Episcopo, auditis collegio consultorum atque consilio a rebus oeconomicis, nominetur oeconomus, qui sit in re oeconomicaCan. 494
causam ab Episcopo aestimandam, auditis collegio consultorum atque consilio a rebus oeconomicis. § 3. Oeconomi est, secundum rationem aCan. 494
a rebus oeconomicis. § 3. Oeconomi est, secundum rationem a consilio a rebus oeconomicis definitam, bona dioecesis sub auctoritateCan. 494
oeconomicis. § 3. Oeconomi est, secundum rationem a consilio a rebus oeconomicis definitam, bona dioecesis sub auctoritate Episcopi administrareCan. 494
deputati legitime ordinaverint. § 4. Anno vertente, oeconomus consilio a rebus oeconomicis rationem accepti et expensi reddere debet. -Can. 494
sodalium consilii presbyteralis: 1_ dimidia circiter pars libere eligatur a sacerdotibus ipsis, ad normam canonum qui sequuntur, necnon statutorumCan. 497
presbyterale cessat eiusque munera implentura collegio consultorum; intra annum a capta possessione Episcopus debet consilium presbyterale noviter constituere. §Can. 501
ipsam capituli constitutionem et numerum canonicorum determinent; definiant quaenam a capitulo et a singulis canonicis ad cultum divinum necnonCan. 506
et numerum canonicorum determinent; definiant quaenam a capitulo et a singulis canonicis ad cultum divinum necnon administerium persolvendum sintCan. 506
stabilia tum occasione perfuncti muneris solvenda necnon, attentis normis a Sancta Sede latis, quaenam sint canonicorum insignia. - §Can. 506
tamen aliis delegare non potest, absolvendi in foro sacramentali a censuris latae sententiae non declaratis, Apostolicae Sedi non reservatisCan. 508
paroeciae; quae unitae alicui capitulo exstent, ab Episcopo dioecesano a capitulo separentur. § 2. In ecclesia, quae simul sitCan. 510
paroeciae gerendam promotus est, eandem obtinet et exercere tenetur a momento captae possessionis. § 2. Parochum in possessionem mittitCan. 527
opera, ut nuntius evangelicus ad eos quoque perveniat, qui a religione colenda recesserint aut veram fidem non profiteantur. §Can. 528
paroeciale quoddam munus alius expleverit, oblationes quas hac occasione a christifidelibus recipit ad massam paroecialem deferat, nisi de contrariaCan. 531
Nisi gravis obstet ratio, parocho, feriarum gratia, licet quotannis a paroecia abesse ad summum per unum mensem continuum autCan. 533
parochus spirituali recessui vacat; parochus autem, ut ultra hebdomadam a paroecia absit, tenetur de hoc loci Ordinarium monere. §Can. 533
Episcopo dioecesano statutis. - In unaquaque paroecia habeatur consilium a rebus oeconomicis, quod praeterquam iure universali, regitur normis abCan. 537
exsilii vel relegationis, inhabilitatis vel infirmae valetudinis aliusve causae a munere pastorali in paroecia exercendo praepeditur, ab Episcopo dioecesanoCan. 539
rationem reddat. - § 1. Vacante paroecia itemque parocho a munere pastorali exercendo impedito, ante administratoris paroecialis constitutionem, paroeciaeCan. 541
cann. 522 et 524; 3_ curam pastoralem obtinent tantum a momento captae possessionis; eorundem moderator in possessionem mittitur adCan. 542
clericale institutum religiosum iuris pontificii, Episcopo dioecesano competit rectorem a Superiore praesentatum instituere. § 3. Rector ecclesiae, quae coniunctaCan. 557
ecclesiae, quae coniuncta sit cum seminario aliove collegio quod a clericis regitur, est rector seminarii vel collegii, nisi aliterCan. 557
cappellanus praeterea facultatem habet, his tantum in locis exercendam, a censuris latae sententiae non reservatis neque declaratis absolvendi, firmoCan. 566
§ 2. Quam vivendi formam in institutis vitae consecratae, a competenti Ecclesiae auctoritate canonice erectis, libere assumunt christifideles, quiCan. 573
est. § 2. Ad hunc statum quidam christifideles specialiter a Deo vocantur, ut in vita Ecclesiae peculiari dono fruanturCan. 574
doctrina et exemplis fundata, donum sunt divinum, quod Ecclesia a Domino accepit Eiusque gratia semper conservat. - Competentis EcclesiaeCan. 575
autem voluntatem Patris facientem. - Fundatorum mens atque proposita a competenti auctoritate ecclesiastica sanctia circa naturam, finem, spiritum etCan. 578
- Immutationes in institutis vitae consecratae ea afficientes, quae a Sede Apostolica approbata fuerunt, absque eiusdem licentia fieri nequeuntCan. 583
necnon proprium sacrorum ligaminum obiectum. § 2. Codex huiusmodi a competenti auctoritate Ecclesiae approbatur et tantummodo cum eiusdem consensuCan. 587
tamen absque necessitate ne multiplicentur. § 4. Ceterae normae a competenti instituti auctoritate statuae apte in aliis codicibus colliganturCan. 587
Institutum clericale illud dicitur quod, ratione finis seu propositi a fundatore intenti vel vi legitimae traditionis, sub moderamine estCan. 588
vi eius naturae, indolis et finis munus habet proprium, a fundatore vel legitima traditione definitum, exercitium ordinis sacri nonCan. 588
includens. - Institutum vitae consecratae dicitur iuris pontificii, si a Sede Apostolica erectum aut per eiusdem formale decretum approbatumCan. 589
vero dioecesani, si ab Episcopo dioecesano erectum, approbationis decretum a Sede Apostolica non est consecutum. - § 1. InstitutaCan. 589
dioeceses propagatum fuerit. § 2. Episcopus dioecesanus potest dispensationes a constitutionibus concedere in casibus particularibus. - § 1. InstitutorumCan. 595
re et spiritu pauperem, operose in sobrietate ducendam et a terrenis divitiis alienam, secumfert dependentiam et limitationem in usuCan. 600
Ecclesia agnoscit vitam eremiticam seu anachoreticam, qua christifideles arctiore a mundo secessu, solitudinis silentio, assidua prece et paenitentia, suamCan. 603
Apostolicae reservatur. Episcopi dioecesani autem nova vitae consecratae dona a Spiritu Sancto Ecclesiae concredita discernere satagant iidemque adiuvent promotoresCan. 605
utpote totius personae consecratio, mirabile in Ecclesia manifestat conubium a Deo conditum, futuri saeculo signum. Ita religiosus plenam suamCan. 607
vitam fraternam in communi ducunt. § 3. Testimonium publicum a religiosis Christo et Ecclesiae reddendum illam secumfert a mundoCan. 607
publicum a religiosis Christo et Ecclesiae reddendum illam secumfert a mundo separationem, quae indoli et fini uniuscuiusque instituti estCan. 607
- § 1. Domus religiosa legitime erecta supprimi potest a supremo Moderatore ad normam constitutionum, consulto Episcopo dioecesano. DeCan. 616
et proprii. - Superiores in spiritu servitii suam potestatem a Deo per ministerium Ecclesiae receptam exerceant. Voluntati igitur DeiCan. 618
eligantur, requiritur congruum tempus post professionem perpetuam vel definitivam, a iure proprio vel, si agatur de Superioribus maioribus, aCan. 623
a iure proprio vel, si agatur de Superioribus maioribus, a constitutionibus determinandum. - § 1. Superiores ad certum etCan. 623
si eligantur, confirmatione Superioris maioris competentis indigeant; si vero a Superiore nominentur, apta consultatio praecedat. - Superiores in collationeCan. 625
in electionibus normas iuris universalis et proprii servent, abstineant a quovis abusu et acceptione personarum, et, nihil praeter DeumCan. 626
vere dignos et aptos sciant. Caveant praetera in electionibus a suffragiorum procuratione sive directe sive indirecte, tam pro seipsisCan. 626
In quolibet instituti et similiter in qualibet provincia quae a Superiore maiore regitur, habeatur oeconomus, a Superiore maiore distinctusCan. 636
qualibet provincia quae a Superiore maiore regitur, habeatur oeconomus, a Superiore maiore distinctus et ad normam iuris proprii constitutusCan. 636
Etiam in communitatibus localibus instituatur, quantum fieri potest, oeconomus a Superiore locali distinctus. § 2. Tempore et modo iureCan. 636
sui consilii. Si tamen agatur de negotio quod summam a Sancta Sede pro cuiusque regione definitam superet, itemque deCan. 638
coetus, per certa temporis spatia, in alia instituti domo, a se designata, commoretur. - § 1. Novitiatus, ut validusCan. 647
647, § 3 et can. 648, § 2, absentia a domo novitiatus quae tres menses, sive continuos sive intermissosCan. 649
si dubium supersit de eius idoneitate, potest probationis tempus a Superiore maiore ad normam iuris proprii, non tamen ultraCan. 653
compleverit; 2_ novitiatus valide peractus sit; 3_ habeatur admissio a competenti Superiore cum voto sui consilii ad normam iurisCan. 656
et absque vi, metu gravi aut dolo emissa; 5_ a legitimo Superiore per se vel per alium recipiatur. -Can. 656
§ 2. Si opportunum vero videatur, periodus professionis; temporariae a competenti Superiore, iuxta ius proprium, prorogari potest, ita tamenCan. 657
durationis, attentis Ecclesiae necessitatibus atque hominum temporumque condicionibus, prout a fine est indole instituti exigitur. § 3. Institutio sodaliumCan. 659
de licentia sui Superioris. Si autem agatur de diuturna a domo absentia, Superior maior, de consensu sui consilii atqueCan. 665
e domo religiosa illegitime abest cum animo sese subducendi a potestate Superiorum, sollicite ab eisdem quaeratur et adiuvetur utCan. 665
potest, etiam iure civili valida, ante professionem perpetuam faciat a die emissae professionis valituram. Idem faciat professus a votisCan. 668
faciat a die emissae professionis valituram. Idem faciat professus a votis perpetuis, qui ad normam iuris proprii bonis suisCan. 668
de qua in can. 285, § 4, concedi potest a proprio Superiore maiore. - Omnium religiosorum apostolatus primum inCan. 672
ipse per se providere potest. - § 1. Sodalis a votis perpetuis nequit a proprio ad aliud institutum religiosumCan. 684
potest. - § 1. Sodalis a votis perpetuis nequit a proprio ad aliud institutum religiosum transire, nisi ex concessioneCan. 684
sodalis hanc professionem emittere renuat vel ad eam emittendam a competentibus Superioribus non admittatur, ad pristinum institutum redeat, nisiCan. 684
redeat, nisi indultum saecularizationis obtinuerit. § 3. Ut religiosus a monasterio sui iuris ad aliud eiusdem instituti vel foederationisCan. 684
§ 1. Supremus Moderator, de consensu sui consilii, sodali a votis perpetuis professo, gravi de causa concedere potest indultumCan. 686
supremo Moderatore de consensu sui consilii, exclaustratio imponi potest a Sancta Sede pro sodale instituti iuris pontificii vel abCan. 686
derelinquat, indultum discendi consequi potest in instituto iuris pontificii a supremo Moderatore de consensu sui consilii; in institutis autemCan. 688
1. Sodalis, expleta professione temporaria, si iustae causae affuerint a competenti Superiore maiore, audito suo consilio, a subsequenti professioneCan. 689
causae affuerint a competenti Superiore maiore, audito suo consilio, a subsequenti professione emittenda excludi potest. § 2. Infirmitas physicaCan. 689
novitiatu vel post professionem, legitime ab instituto egressus fuerit, a Moderatore supremo de consensu sui consilii rursus admitti potestCan. 690
iuris cum consensu sui consilii. - § 1. Professus a votis perpetuis indultum discedendi ab instituto ne petat, nisiCan. 691
ab ipso sodale reiectum fuerit, ipso iure secumfert dispensationem a votis necnon ab omnibus obligationibus ex professione ortis. -Can. 692
facto dimissus ab instituto habendus est sodalis qui: 1_ a fide catholica notorie defecerit; 2_ matrimonium contraxerit vel, etiamCan. 694
probationes significet, data eidem facultate sese defendendi. Acta omnia a Superiore maiore et a notario subscripta, una cum responsionibusCan. 695
facultate sese defendendi. Acta omnia a Superiore maiore et a notario subscripta, una cum responsionibus sodalis scripto redactis etCan. 695
proprio instituti forte determinatae. § 2. Ad dimissionem sodalis a votis temporariis, etiam causae minoris gravitatis in iure proprioCan. 696
frustra elapsos, acta omnia ab ipso Superiore maiore et a notario subscripta una cum responsionibus sodalis ab ipso sodaleCan. 697
dimissionem decernere pertinet ad Episcopum dioecesanum, cui Superior acta a consilio suo recognita submittat. - Decretum dimissionis vim nonCan. 699
recognita submittat. - Decretum dimissionis vim non habet, nisi a Sancta Sede confirmatum fuerit, cui decretum et acta omniaCan. 700
debet ius, quo dimissus gaudet, recurrendi intra decem dies a recepta notificatione ad auctoritatem competentem. Recursus effectum habet suspensivumCan. 700
scandali exteritoris vel gravissimi nocumenti instituto imminentis, sodalis statim a Superiore maiore vel, si periculum sit in mora, aCan. 703
a Superiore maiore vel, si periculum sit in mora, a Superiore locali cum consensu sui consilii e domo religiosaCan. 703
eligere potest etiam extra domos sui instituti, nisi aliud a Sede Apostolica provisum fuerit. § 2. Quoad eius congruamCan. 707
Episcopis instaurandam. - Conferentiae Superiorum maiorum sua habeant statuta a Sancta Sede approbata, a qua unice, etiam in personamCan. 709
Superiorum maiorum sua habeant statuta a Sancta Sede approbata, a qua unice, etiam in personam iuridicam, erigi possunt etCan. 709
Necessarium conscientiae moderamen libere obtineant atque huius generis consilia a suis etiam Moderatoribus, si velint, requirant. - Ius admittendiCan. 719
tempore incorporationis temporariae, sodalis institutum libere derelinquere valet vel a sacrorum vinculorum renovatione iusta de causa a Moderatore maioreCan. 726
valet vel a sacrorum vinculorum renovatione iusta de causa a Moderatore maiore, audito suo consilio, excludi potest. § 2Can. 726
2. Sodalis temporariae incorporationis id sponte petens, indultum discedendi a supremo Moderatore de consensu sui consilii gravi de causaCan. 726
derelinquere velit, indultum discedendi, re coram Domino serio perpensa, a Sede Apostolica per Moderatorem supremum petat, si institutum estCan. 727
- § 1. Domus erigitur et communitas localis constituitur a competenti auctoritate societatis, praevio consensu Episcopi dioecesani in scriptisCan. 733
quo sanctissima Eucharistia celebretur et asservetur. - Regimen societatis a constitutionibus determinatur, servatis, iuxta naturam uniuscuiusque societatis, cann. 617-633Can. 734
communem, ad normam iuris proprii, quo quidem etiam absentiae a domo vel communitate reguntur. - § 1. Societates etCan. 740
definitive incorporati reguntur constitutionibus cuiusque societatis. - Indultum discedendi a societate, cessantibus iuribus et obligationibus ex incorporatione promanantibus, firmoCan. 743
incorporatione promanantibus, firmo praescripto can. 693, sodalis definitive incorporatus a supremo Moderatore cum consensu eius consilii obtinere potest, nisiCan. 743
ius nativum, etiam mediis communicationis socialis sibi propriis adhibitis, a qualibet humana potestate independens, omnibus gentibus Evangelium praedicandi. §Can. 747
adiunctorum necessitatibus vel opportunitatibus, normas practicas impertire, attentis praescriptis a suprema Ecclesiae auctoritate latis. - § 1. Quoad universamCan. 755
coadunationibus omnis generis, necnon eiusdem diffusio per declarationes publicas a legitima auctoritate occasione quorundam eventuum factas prelo aliisque instrumentisCan. 761
societate coniunctos pertinent, necnon de rebus temporalibus iuxta ordinem a Deo statutum componendis. - Doctrina christiana proponatur modo auditorumCan. 768
modo in actione missionali navandam. - Missionarii, qui scilicet a competenti auctoritate ecclesiastica ad opus missionale explendum mittuntur, eligiCan. 784
Episcoporum est statuta edere quibus catechumenatus ordinetur, determinando quaenam a catechumenis sint praestanda, atque definiendo quaenam eis agnoscantur praerogativaeCan. 788
§ 2. Parentibus ius et etiam iis fruendi auxiliis a societate civili praestandis, quibus in catholica educatione filiorum procurandaCan. 793
deficientibus his requisitis, servato modo procedendi in statutis definito, a munere removeantur. § 2. Episcoporum conferentiae et Episcopi dioecesaniCan. 810
detrimentum afferatur; item exigendi, ut quae fidem moresve tangant a christifidelibus edenda suo iudicio subiciantur; necnon reprobandi scripta quaeCan. 823
tantummodo habeat Ecclesiae de fide et moribus doctrinam, uti a magisterio ecclesiastico proponitur. § 3. Censor sententiam suam scriptoCan. 830
constitutionum. - Obligatione emittendi personaliter professionem fidei, secundum formulam a Sede Apostolica probatam, tenetur: 1_ coram praeside eiusve delegatoCan. 833
signa sensibilia significatur ac modo singulis proprio efficitur, atque a mystico Iesu Christi Corpore, Capite nempe et membris, integerCan. 834
2. Huiusmodi cultus tunc habetur, cum defertur nomine Ecclesiae a personis legitime deputatis et per actus ab Ecclesiae auctoritateCan. 834
in quo sacerdotium commune christifidelium exercetur, opus sit quod a fide procedit et eadem innititur, ministri sacri eandem excitareCan. 836
christiani normis Ecclesiae plene congruant. - Sacramenta Novi Testamenti, a Christo Domino instituta et Ecclesiae concredita, utpote actiones ChristiCan. 840
necnon catechetica institutione ad eadem recipienda praeparentur, attentis normis a competenti auctoritate editis. - § 1. Ministri catholici sacramentaCan. 843
sacramenta licite administrant solis christifidelibus catholicis, qui pariter eadem a solis ministris catholicis licite recipiunt, salvis huius canonis §§Can. 844
ministrum catholicum, sacramenta paenitentiae, Eucharistiae et unctionis infirmorum recipere a ministris non catholicis, in quorum Ecclesia valida exsistunt praedictaCan. 844
§ 1. In sacramentis celebrandis fideliter serventur libri liturgici a competenti auctoritate probati; quapropter nemo in iisdem quidpiam proprioCan. 846
utatur, nisi adsit necessitas. § 2. Parochus olea sacra a proprio Episcopo impetret eaque decenti custodia diligenter asservet. -Can. 847
eaque decenti custodia diligenter asservet. - Minister, praeter oblationes a competenti auctoritate definitas, pro sacramentorum administratione nihil petat, cautoCan. 848
vel saltem in voto ad salutem necessarius, quo homines a peccatis liberantur, in Dei filios regenerantur atque indelebili charactereCan. 849
- Curent parentes, patrini et parochus ne imponatur nomen a sensu christiano alienum. - Licet baptismus quolibet die celebrariCan. 855
ab eo qui eorum locum tenet aut, his deficientibus, a parocho vel ministro sit designatus atque aptitudinem et intentionemCan. 874
2, attentis Episcoporum conferentiae praescriptis. - Si baptismus neque a parocho neque eo praesente administratus fuerit, minister baptismi, quicumqueCan. 878
confirmationis adhibendum debet esse ab Episcopo consecratum, etiamsi sacramentum a presbytero ministretur. - Expedit ut confirmationis sacramentum in ecclesiaCan. 880
intra annum datas, exhibeat, aut prudenter existimari possit eundem a celebratione non esse impeditum. - Sacerdotes, memoria semper tenentesCan. 903
mortis versantibus sanctissima Eucharistia ministrari potest, si Corpus Christi a communi cibo discernere et communionem reverenter suscipere possint. -Can. 913
per spatium saltem unius horae ante sacram communionem abstineat a quocumque cibo et potu, excepta tantummodo aqua atque medicinaCan. 919
curam in ministris operibusque sustinendis ea oblatione participant. - A stipe Missarum quaelibet etiam species negotiationis vel mercaturae omninoCan. 947
2. Tempus intra quod Missae celebrandae sunt, initium habet a die quo sacerdos easdem celebraturus recepit, nisi aliud constetCan. 955
eodem ministro impertitam, veniam peccatorum quae post baptismum commiserint a Deo obtinent, simulque reconciliantur cum Ecclesia, quam peccando vulneraveruntCan. 959
audito eiusdem presbyteri Ordinario. - Facultas ad confessiones excipiendas a competenti auctoritate, de qua in can. 969, concedi potestCan. 972
ob causam. § 2. Revocata facultate ad confessiones excipiendas a loci Ordinario qui eam concessit, de quo in canCan. 974
competentem Superiorem. § 4. Revocata facultate ad confessiones excipiendas a proprio Superiore maiore, facultatem ad excipiendas confessiones ubique ergaCan. 974
paenitentes in periculo mortis versantes valide et licite absolvit a quibusvis censuris et peccatis, etiamsi praesens sit sacerdos approbatusCan. 976
personam sustinere ac divinae iustitiae simul et misericordiae ministrum a Deo constitutum esse, ut honori divino et animarum salutiCan. 978
minister Ecclesiae, in administrando sacramento, doctrinae Magisterii et normis a competenti auctoritate latis fideliter adhaereat. - Sacerdos in quaestionibusCan. 978
discretione procedat, attenta quidem condicione et aetate paenitentis, abstineatque a nomine complicis inquirendo. - Si confessario dubium non estCan. 979
et applicat. - Indulgentia est partialis aut plenaria, prout a poena temporali pro peccatis debita liberat ex parte autCan. 993
possunt indulgentias elargiri, quibus haec potestas iure agnoscitur aut a Romano Pontifice conceditur. § 2. Nulla auctoritas infra RomanumCan. 995
potest potestatem concedendi indulgentias aliis committere, nisi id ei a Sede Apostolica expresse fuerit indultum. - § 1. UtCan. 995
- § 1. Unusquisque ad presbyteratum et ad diaconatum a proprio Episcopo ordinetur aut cum legitimis eiusdem litteris dimissoriisCan. 1015
dimissorias ne iis concedant, quibus ab Episcopo dioecesano aut a Vicario vel Praefecto apostolico accessus ad ordines denegatus fueritCan. 1018
habentem, excepto tantum, citra apostolicum indultum, Episcopo ritus diversi a ritu promovendi. - Episcopus ordinans, acceptis legitimis litteris dimissoriisCan. 1021
studiorum curriculum, diaconus per tempus congruum, ab Episcopo vel a Superiore maiore competenti definiendum, in cura pastorali partem habeatCan. 1032
factus sit oportet candidatos rite iisdem exercitiis vacasse. - A recipiendis ordinibus arcentur qui quovis impedimento afficiuntur sive perpetuoCan. 1040
matrimoniali aut ordine sacro aut voto publico perpetuo castitatis a matrimonio ineundo impeditus, vel cum muliere matrimonio valido coniunctaCan. 1041
poena aliqua canonica declarata vel irrogata prohibitus. - Sunt a recipiendis ordinibus simpliciter impediti: 1_ vir uxorem habens, nisiCan. 1042
bonum coniugum atque ad prolis generationem et educationem ordinatum, a Christo Domino ad sacramenti dignitatem inter baptizatos evectum estCan. 1055
can. 1125, congrua congruis referendo. - Curent animarum pastores a matrimonii celebratione avertere iuvenes ante aetatem, qua secundum regionisCan. 1072
matrimonium sine probabili gravis mali periculo differri possit usquedum a competenti auctoritate dispensatio obtineatur, potestate gaudent dispensandi ab omnibusCan. 1080
Apostolicum vel ad loci Ordinarium, quod attinet ad impedimenta a quibus dispensare valet. - Parochus aut sacerdos vel diaconusCan. 1080
ea contrahendi, nullum matrimonium consistere potest, nisi postea mulier a raptore separata et in loco tuto ac libero constitutaCan. 1089
vel metum gravem ab extrinseco, etiam haud consulto incussum, a quo ut quis se liberet, eligere cogatur matrimonium. -Can. 1103
ipse fungatur. § 2. Mandatum, ut valeat, subscribendum est a mandante et praeterea a parocho vel Ordinario loci inCan. 1105
Mandatum, ut valeat, subscribendum est a mandante et praeterea a parocho vel Ordinario loci in quo mandatum datur, autCan. 1105
parocho vel Ordinario loci in quo mandatum datur, aut a sacerdote ab alterutro delegato, aut a duobus saltem testibusCan. 1105
mandatum datur, aut a sacerdote ab alterutro delegato, aut a duobus saltem testibus; aut confici debet per documentum adCan. 1105
recepti. - Episcoporum conferentia exarare potest ritum proprium matrimonii, a Sancta Sede recognoscendum, congruentem locorum et populorum usibus adCan. 1120
reddere. § 3. Ad matrimonium quod attinet cum dispensatione a forma canonica contractum, loci Ordinarius, qui dispensationem concessit, curetCan. 1121
sequuntur: 1_ pars catholica declaret se paratam esse pericula a fide deficiendi removere atque sinceram promissionem praestet se omniaCan. 1125
Ecclesia catholica baptizetur et educetur; 2_ de his promissionibus a parte catholica faciendis altera pars tempestive certior fiat, adeoCan. 1125
ambae partes edoceantur de finibus et proprietatibus essentialibus matrimonii, a neutro contrahente excludendis. - Episcoporum conferentiae est tum modumCan. 1125
praesumuntur filii, qui nati sunt saltem post dies 180 a die celebrati matrimonii, vel infra dies 300 a dieCan. 1138
180 a die celebrati matrimonii, vel infra dies 300 a die dissolutae vitae coniugalis. - Filii illegitimi legitimantur perCan. 1138
baptizatos vel inter partem baptizatam et partem non baptizatam a Romano Pontifice dissolvi potest iusta de causa, utraque parteCan. 1142
altera pars sit invita. - § 1. Matrimonium initum a duobus non baptizatis solvitur ex privilegio paulino in favoremCan. 1143
Interpellatio fiat regulariter de auctoritate loci Ordinarii partis conversae; a quo Ordinario concedendae sunt alteri coniugi, si quidem easCan. 1145
est ut consensus renovetur privatim et secreto, et quidem a parte impedimenti conscia, dummodo altera in consensu praestito perseveretCan. 1158
sanatio in radice est eiusdem, sine renovatione consensus, convalidatio, a competenti auctoritate concessa, secumferens dispensationem ab impedimento, si adsitCan. 1161
auctoritate concessa, secumferens dispensationem ab impedimento, si adsit, atque a forma canonica, si servata non fuerit, necnon retrotractionem effectuumCan. 1161
retrotractionem effectuum canonicorum ad praeteritum. § 2. Convalidatio fit a momento concessionis gratiae; retrotractio vero intellegitur facta ad momentumCan. 1161
quidem defuerat, sed postea praestitus est, sanatio concedi potest a momenti praestiti consensus. - § 1. Matrimonium irritum obCan. 1162
sacramentalia, ad normam librorum liturgicorum, de iudicio loci Ordinarii, a laicis quoque, congruis qualitatibus praeditis, administrari possunt. - §Can. 1168
vitae apostolicae generatim celebrantur in propria ecclesia aut oratorio a Superiore, si institutum aut societas sint clericalia, secus aCan. 1179
a Superiore, si institutum aut societas sint clericalia, secus a cappellano. § 1. Si paroecia proprium habeat coemeterium, inCan. 1179
- § 1. Votum est publicum, si nomine Ecclesiae a legitimo Superiore acceptetur; secus privatim. § 2. Sollemne, siCan. 1192
finiendam obligationem appositi, mutatione substantiali materiae promissae, deficiente condicione a qua votum pendet aut eiusdem causa finali, dispensatione, commutationeCan. 1194
pietati, religioni exercendis vel promovendis inserviunt, ac vetatur quidquid a loci sanctitate absonum sit. Ordinarius vero per modum actusCan. 1210
quae domum Dei addeceant, et ab iisdem arceatur quidquid a sanctitate loci absonum sit. § 2. Ad bona sacraCan. 1220
feriae sextae totius anni et tempus quadragesimae. - Abstinentia a carnis comestione vel ab alio cibo iuxta conferentiae EpiscoporumCan. 1251
§ 1. Ecclesia catholica bona temporalia iure nativo, independenter a civili potestate, acquirere, retinere, administrare et alienare valet adCan. 1254
quibus aliis licet. - Ecclesiae nativum ius est exigendi a christifidelibus, quae ad fines sibi proprios sint necessaria. -Can. 1260
conferentia latas. - Ius est Episcopo dioecesano, auditis consilio a rebus oeconomicis et consilio presbyterali, pro dioecesis necessitatibus, personisCan. 1263
condicione gravantur, firmo praescripto can. 1295. § 3. Oblationes a fidelibus ad certum finem factae, nonnisi ad eundem finemCan. 1267
Res sacrae, si in dominio privatorum sunt, praescriptione acquiri a privatis personis possunt, sed eas adhibere ad usus profanosCan. 1269
qui, attento statu oeconomico dioecesis, sunt maioris momenti, consilium a rebus oeconomicis et collegium consultorum audire debet; eiusdem tamenCan. 1277
nominari possunt. - Quaevis persona iuridica suum habeat consilium a rebus oeconomicis vel saltem duos consiliarios, qui administratorem, adCan. 1280
hac re sileant statuta, competit Episcopo dioecesano, audito consilio a rebus oeconomicis, huiusmodi actus pro personis sibi subiectis determinareCan. 1281
praescripta servare iuris tam canonici quam civilis, aut quae a fundatore vel donatore vel legitima auctoritate imposita sint, acCan. 1284
officio tenentur rationes Ordinario loci exhibendi, qui eas consilio a rebus oeconomicis examinandas committat. § 2. De bonis, quaeCan. 1287
rebus oeconomicis examinandas committat. § 2. De bonis, quae a fidelibus Ecclesiae offeruntur, administratores rationes fidelibus reddant iuxta normasCan. 1287
secus, auctoritas competens est Episcopus dioecesanus cum consensu consilii a rebus oeconomicis et collegii consultorum necnon eorum quorum interestCan. 1292
vel gravis alia ratio pastoralis; 2_ aestimatio rei alienandae a peritis scripto facta. § 2. Aliae quoque cautelae aCan. 1293
a peritis scripto facta. § 2. Aliae quoque cautelae a legitima auctoritate praescriptae serventur, ut Ecclesiae damnum vitetur. -Can. 1293
perpensis, an et qualis actio, personalis scilicet vel realis, a quonam et contra quemnam instituenda sit ad Ecclesiae iuraCan. 1296
normas statuere de bonis Ecclesiae locandis, praesertim de licentia a competenti auctoritate ecclesiastica obtinenda. - Nisi res sit minimiCan. 1297
de quibus in can. 114, § 2 destinatae et a competenti auctoritate ecclesiastica in personam iuridicam erectae; 2_ piaeCan. 1303
ipsi personae iuridicae cedunt. - § 1. Ut fundatio a persona iuridica valide acceptari possit, requiritur licentia Ordinarii inCan. 1304
Ordinarii iudicium, auditis et iis quorum interest et proprio a rebus oeconomicis consilio, collocentur in commodum eiusdem fundationis cumCan. 1305
evaserit, Ordinarius, auditis iis quorum interest et proprio consilio a rebus oeconomicis atque servata, meliore quo fieri potest modoCan. 1310
autem suis legibus etiam legem divinam vel legem ecclesiasticam, a superiore auctoritate latam, congrua poena munire, servatis suae competentiaeCan. 1315
vel 5. - § 1. Violationis auctor non eximitur a poena, sed poena lege vel praecepto statuta temperari debetCan. 1324
passio ipsa ne fuerit voluntarie excitata vel nutrita; 4_ a minore, qui aetatem sedecim annorum explevit; 5_ ab eoCan. 1324
singulis delictis. Item in praecepto possunt circumstantiae statui, quae a poena praecepto constituta eximant, vel eam attenuent vel aggraventCan. 1327
contra praescriptum § 1, n. 1, est arcendus aut a liturgica actione est cessandum, nisi gravis obstet causa; 2_Can. 1331
ex praepropera rei punitione maiora mala eventura praevideantur; 2_ a poena irroganda abstinere vel poenam mitiorem irrogare aut paenitentiamCan. 1344
emendatus sit et scandalum reparaverit, aut si ipse satis a civili auctoritate punitus sit vel punitum iri praevideatur; 3_Can. 1344
ebrietate aliave simili mentis perturbatione patraverit, iudex potest etiam a qualibet punitione irroganda abstinere, si censeat aliter posse meliusCan. 1345
nequit, nisi antea reus semel saltem monitus sit ut a contumacia recedat, dato congruo ad resipiscentiam tempore. § 2Can. 1347
contumacia recedat, dato congruo ad resipiscentiam tempore. § 2. A contumacia recessisse dicendus est reus, quem delicti vere paenitueritCan. 1347
periculo gravis scandali vel infamiae. - Appellatio vel recursus a sententiis iudicialibus vel a decretis, quae poenam quamlibet irrogentCan. 1353
infamiae. - Appellatio vel recursus a sententiis iudicialibus vel a decretis, quae poenam quamlibet irrogent vel declarent, habent effectumCan. 1353
Praeter eos, qui in cann. 1355-1356 recensentur, omnes, qui a lege, quae poena munita est, dispensare possunt vel aCan. 1354
a lege, quae poena munita est, dispensare possunt vel a praecepto poenam comminanti eximere, possunt etiam eam poenam remittereCan. 1354
1. Remissio censurae dari non potest nisi delinquenti qui a contumacia, ad normam can. 1347, § 2, recesserit; recedentiCan. 1358
decretum extra iudicium irrogata sit. - § 1. Apostata a fide, haereticus vel schismaticus in excommunicationem latae sententiae incurritCan. 1364
casum de quo in can. 1364, § 1, doctrinam a Romano Pontifice vel a Concilio Oecumenico damnatam docet velCan. 1371
can. 1364, § 1, doctrinam a Romano Pontifice vel a Concilio Oecumenico damnatam docet vel doctrinam, de qua inCan. 1371
§ 2. Usurpationi aequiparatur illegitima, post privationem vel cessationem a munere, eiusdem retentio. - Episcopus qui sine pontificio mandatoCan. 1381
ordinem conferre. Qui vero ordinationem recepit, est ipso facto a recepto ordine suspensus. - Qui, praeter casus, de quibusCan. 1383
dimissione e statu clericali puniri potest. § 2. Religiosus a votis perpetuis, qui non sit clericus, matrimonium etiam civiliterCan. 1394
rei natura, easdem quoque causas afficiunt. - Prima Sedes a nemine iudicatur. - § 1 Ipsius Romani Pontificis dumtaxatCan. 1404
advocaverit iudicium. § 2. Iudex de actu vel instrumento a Romano Pontifice in forma specifica confirmato videre non potestCan. 1405
tribunalia eidem tribunali appellationis subiecta, ab hoc tribunali solvuntur; a Signatura Apostolica, si eidem tribunali appellationis non subsunt. -Can. 1416
Vicarium iudicialem seu Officialem constituere cum potestate ordinaria iudicandi, a Vicario generali distinctum, nisi parvitas dioecesis aut paucitas causarumCan. 1420
nati non minus triginta. § 5. Ipsi, sede vacante, a munere non cessant nec ab Administratore dioecesano amoveri possuntCan. 1420
consuetudine, tribunali collegiali trium iudicum reservantur: 1_ causae contentiosae: a) de vinculo sacrae ordinationis; b) de vinculo matrimonii, firmisCan. 1425
firmis praescriptis cann. 1686 et 1688; 2_ causae poenales: a) de delictis quae poenam dimissionis e statu clericali secumferreCan. 1425
Firmo praescripto can. 1444, § 1, n. 1: 1_ a tribunali Episcopi suffraganei appellatur ad tribunal Metropolitae, salvo praescriptoCan. 1438
vel per ordinaria Sedis Apostolicae tribunalia, vel per iudices a se delegatos. - Tribunal ordinarium a Romano Pontifice constitutumCan. 1442
vel per iudices a se delegatos. - Tribunal ordinarium a Romano Pontifice constitutum appellationibus recipiendis est Rota Romana. -Can. 1443
ad eam legitime delatis, de aliis controversiis administrativis quae a Romano Pontifice vel a Romanae Curiae dicasteriis ipsi deferanturCan. 1445
de aliis controversiis administrativis quae a Romano Pontifice vel a Romanae Curiae dicasteriis ipsi deferantur, et de conflictu competentiaeCan. 1445
sit iudex et contra eum recusatio opponatur, ipse abstineat a iudicando. § 4. Si recusatio opponatur contra promotorem iustitiaeCan. 1449
intersint, neque ipsi recusati sint. § 2. Actus positi a iudice antequam recusetur, validi sunt; qui autem positi suntCan. 1451
aut gravi neglegentia aliud litigantibus damnum inferant, congruis poenis a competenti auctoritate puniri possunt, non exclusa officii privatione. §Can. 1457
in quolibet iudicii statu vel gradu excipi possunt itemque a iudice ex officio declarari. § 2. Praeter casus deCan. 1459
Actiones reconventionales proponi valide nequeunt, nisi intra triginta dies a lite contestata. § 2. Eaedem autem cognoscantur simul cumCan. 1463
et conventionales, ante eorum lapsum, poterunt, iusta intercedente causa, a iudice, auditis vel petentibus partibus, prorogari, numquam autem, nisiCan. 1465
§ 1. Iudex e territorio suo vi expulsus vel a iurisdictione ibi exercenda impeditus, potest extra territorium iurisdictionem suamCan. 1469
poenis ad officium reducere, advocatos praeterea et procuratores etiam a munere apud tribunalia ecclesiastica exercendo suspendere. - Si quaCan. 1470
utatur lingua iudici vel partibus ignota, adhibeatur interpres iuratus a iudice designatus. Declarationes tamen scripto redigantur lingua originaria etCan. 1471
vel mutus interrogari debet, nisi forte malit iudex quaestionibus a se datis scripto respondeatur. - § 1. Acta iudicialiaCan. 1471
§ 1. In casu appellationis, actorum exemplar, fide facta a notario de eius authenticitate, ad tribunal superius mittatur. §Can. 1474
iura, tunc stent in iudicio per tutorem vel curatorem a iudice datum. § 3. Sed in causis spiritualibus etCan. 1478
ipsi, si aetatem quattuordecim annorum expleverint; secus per curatorem a iudice constitutum. § 4. Bonis interdicti, et ii quiCan. 1478
tutor aut curator ab auctoritate civili constitutus, idem potest a iudice ecclesiastico admitti, audito, si fieri potest, Episcopo dioecesanoCan. 1479
necessarium existimaverit. § 2. In iudicio poenali accusatus aut a se constitutum aut a iudice datum semper habere debetCan. 1481
In iudicio poenali accusatus aut a se constitutum aut a iudice datum semper habere debet advocatum. § 3. InCan. 1481
actus autem qualibet vi caret, si intra terminum peremptorium a iudice statuendum, procurator mandatum rite non exhibeat. - NisiCan. 1484
renuat, procuratori manet. - Tum procurator tum advocatus possunt a iudice, dato decreto, repelli sive ex officio sive adCan. 1487
vindicata pacisci. Quae si fecerint, nulla est pactio, et a iudice poterunt poena pecuniaria mulctari. Advocatus praeterea tum abCan. 1488
2. Eodem modo puniri possunt advocati et procuratores qui a competentibus tribunalibus causas, in fraudem legis, subtrahunt ut abCan. 1488
aut pollicitationes aut quamlibet aliam rationem suum officium prodiderint, a patrocinio exercendo suspendantur, et mulcta pecuniaria aliisve congruis poenisCan. 1489
imminere nisi res ipsa custodienda tradatur, ius habet obtinendi a iudice eiusdem rei sequestrationem. § 2. In similibus rerumCan. 1496
normam canonum, proposita sit ab eo cuius interest, vel a promotore iustitiae. - Qui aliquem convenire vult, debet libellumCan. 1501
exprimere coram quo iudice causa introducatur, quid petatur et a quo petatur; 2_ indicare quo iure innitatur actor etCan. 1504
tribunal appellationis vel ad collegium, si libellus reiectus fuerit a praeside; quaestio autem reiectionis expeditissime definienda est. - SiCan. 1505
quod si nihilominus iudex sileat, inutiliter lapsis decem diebus a facta instantia, libellus pro admisso habeatur. - § 1Can. 1506
decretum citationis in iudicium fieri debet intra viginti dies a facta instantia, de qua in eo canone. § 3Can. 1507
iudice factis; in causis autem difficilioribus partes convocandae sunt a iudice ad dubium vel dubia concordanda, quibus in sententiaCan. 1513
fidei; ideoque, si damnatur ut rem restituat, fructus quoque a contestationis die reddere debet et damna sarcire. - LiteCan. 1515
secus defuncti herede vel successore. - § 1. Si a munere cesset tutor vel curator vel procurator, qui sitCan. 1519
- Si nullus actus processualis, nullo obstante impedimento, ponatur a partibus per sex menses, instantia perimitur. Lex particularis aliosCan. 1520
§ 3. Renuntiatio, ut valeat, peragenda est scripto, eademque a parte vel ab eius procuratore, speciali tamen mandato munitoCan. 1524
communicari, ab eaque acceptari vel saltem non impugnari, et a iudice admitti. - Renuntiatio a iudice admissa, pro actisCan. 1524
saltem non impugnari, et a iudice admitti. - Renuntiatio a iudice admissa, pro actis quibus renuntiatum est, eosdem paritCan. 1525
contendentibus asserta et ab altero admissa, nisi iure vel a iudice probatio nihilominus exigatur. - § 1. Probationes cuiuslibetCan. 1526
adduci possunt. § 2. Si pars instet ut probatio a iudice reiecta admittatur, ipse iudex rem expeditissime definiat. -Can. 1527
coram iudice renuant, licet eos audire etiam per laicum a iudice designatum aut requirere eorum declarationem coram publico notarioCan. 1528
declarationes, quae non sint confessiones, vim probandi habere possunt, a iudice aestimandam una cum ceteris causae adiunctis, at visCan. 1536
principaliter in iis affirmantur. - Documentum privatum, sive agnitum a parte sive recognitum a iudice, eandem probandi vim habetCan. 1542
- Documentum privatum, sive agnitum a parte sive recognitum a iudice, eandem probandi vim habet adversus auctorem vel subscriptoremCan. 1542
exemplari authentico exhibita et penes tribunalis cancellariam deposita, ut a iudice et ab adversario examinari possint. - Iudex praecipereCan. 1544
sacramentali innotuerunt, etsi poenitens eorum manifestationem petierit; immo audita a quovis et quoquo modo occasione confessionis, ne ut indiciumCan. 1550
et domicilium tribunali indicentur. § 2. Exhibeantur, intra terminum a iudice praestitutum, articuli argumentorum super quibus petitur testium interrogatioCan. 1552
fieri poterit, dissidiis et scandalo. - Examen testis fit a iudice, vel ab eius delegato aut auditore, cui assistatCan. 1561
complectentes, non captiosae, non subdolae, non suggerentes responsionem, remotae a cuiusvis offensione et pertinentes ad causam quae agitur. -Can. 1564
§ 2. Attamen si ea quae testificanda sunt ita a memoria sint remota, ut nisi prius recolantur certo affirmariCan. 1565
poterunt. - § 1. Responsio statim redigenda est scripto a notario et referre debet ipsa editi testimonii verba, saltemCan. 1567
dein responsiones scripto consignentur et subscribantur, si fieri potest, a deponentibus. - Notarius in actis mentionem faciat de praestitoCan. 1567
recusari possunt. - § 1. Iudex, attentis iis quae a litigantibus forte deducantur, singula capita decreto suo definiat circaCan. 1577
relatio proferenda. - § 1. Periti suam quisque relationem a ceteris distinctam conficiant, nisi iudex unam a singulis subscribendamCan. 1578
quisque relationem a ceteris distinctam conficiant, nisi iudex unam a singulis subscribendam fieri iubeat: quod si fiat, sententiarum discriminaCan. 1578
argumentis suae conclusiones nitantur. § 3. Peritus accersiri potest a iudice ut explicationes, quae ulterius necessariae videantur, suppeditet. -Can. 1578
aut reiecerit. - Peritis solvenda sunt expensae et honoraria a iudice ex bono et aequo determinanda, servato iure particulariCan. 1580
iure particulari. - § 1. Partes possunt peritos privatos, a iudice probandos, designare. § 2. Hi, si iudex admittatCan. 1581
iuris, quae ab ipsa lege statuitur; alia hominis, quae a iudice conicitur. - Qui habet pro se iuris praesumptionemCan. 1584
recidit in partem adversam. - Praesumptiones, quae non statuuntur a iure, iudex ne coniciat, nisi ex facto certo etCan. 1586
responderit ad normam can. 1507, § 1, iudex eam a iudicio absentem declaret et decernat ut causa, servatis servandisCan. 1592
velit, servetur can. 1593. - § 1. Pars absens a iudicio, sive actor sive pars conventa, quae iustum impedimentumCan. 1595
2. Si tum actor tum pars conventa fuerint absentes a iudicio, ipsi obligatione expensas litis solvendi tenentur in solidumCan. 1595
nihil aliud adducendum habere, aut utile proponendis probationibus tempus a iudice praestitutum elapsum sit, aut iudex declaret se satisCan. 1599
animadversionibus, utrique parti responsiones exhibere licet, intra breve tempus a iudice praestitutum. § 2. Hoc ius partibus semel tantumCan. 1603
- Causa iudiciali modo pertractata, si sit principalis, definitur a iudice per sententiam definitivam; si sit incidens, per sententiamCan. 1607
ordine singulorum conclusionibus secundum praecedentiam, ita tamen ut semper a causae ponente seu relatore initium fiat, habeatur discussio subCan. 1609
sententiae. § 4. In discussione autem fas unicuique est a pristina sua conclusione recedere. Iudex vero qui ad decisionemCan. 1609
ex iis quae singuli iudices in discussione attulerunt, nisi a maiore numero iudicium praefinita fuerint motiva praeferenda; sententia deinCan. 1610
approbationi. § 3. Sententia edenda est non ultra mensem a die quo causa definita est, nisi, in tribunali collegialiCan. 1610
Sententia vitio insanabilis nullitatis laborat, si: 1_ lata est a iudice absolute incompetenti; 2_ lata est ab eo, quiCan. 1620
actionis coram iudice qui sententiam tulit intra decem annos a die publicationis sententiae. - Sententia vitio sanabilis nullitatis dumtaxatCan. 1621
vitio sanabilis nullitatis dumtaxat laborat, si: 1_ lata est a non legitimo numero iudicum, contra praescriptum can. 1425, §Can. 1622
quibus in can. 1622, proponi potest intra tres menses a notitia publicationis sententiae. - De querela nullitatis videt ipseCan. 1623
§ 2. Ipse iudex potest ex officio sententiam nullam a se latam retractare vel emendare intra terminum ad agendumCan. 1626
in causis in quibus eorum praesentia requiritur, ius habent a sententia appellandi ad iudicem superiorem, salvo praescripto can. 1629Can. 1628
praescripto can. 1629. - Non est locus appellationi: 1_ a sententia ipsius Summi Pontificis vel Signaturae Apostolicae; 2_ aCan. 1629
a sententia ipsius Summi Pontificis vel Signaturae Apostolicae; 2_ a sententia vitio nullitatis infecta, nisi cumuletur cum querela nullitatisCan. 1629
cumuletur cum querela nullitatis ad normam can. 1625; 3_ a sententia quae in rem iudicatam transiit; 4_ a iudicisCan. 1629
3_ a sententia quae in rem iudicatam transiit; 4_ a iudicis decreto vel a sententia interlocutoria, quae non habeantCan. 1629
in rem iudicatam transiit; 4_ a iudicis decreto vel a sententia interlocutoria, quae non habeant vim sententiae definitivae, nisiCan. 1629
non habeant vim sententiae definitivae, nisi cumuletur cum appellatione a sententia definitiva; 5_ a sententia vel a decreto inCan. 1629
definitivae, nisi cumuletur cum appellatione a sententia definitiva; 5_ a sententia vel a decreto in causa de qua iusCan. 1629
cum appellatione a sententia definitiva; 5_ a sententia vel a decreto in causa de qua ius cavet expeditissime remCan. 1629
definiendam. - § 1. Appellatio interponi debet coram iudice a quo sententia prolata sit, intra peremptorium terminum quindecim dierumCan. 1630
sententia prolata sit, intra peremptorium terminum quindecim dierum utilium a notitia publicationis sententiae. § 2. Si ore fiat, notariusCan. 1630
quem dirigitur intra mensem ab eius interpositione, nisi iudex a quo longius tempus ad eam prosequendam parti praestituerit. -Can. 1633
Quod si pars exemplar impugnatae sententiae intra utile tempus a tribunali a quo obtinere nequeat, interim termini non decurruntCan. 1634
pars exemplar impugnatae sententiae intra utile tempus a tribunali a quo obtinere nequeat, interim termini non decurrunt, et impedimentumCan. 1634
decurrunt, et impedimentum significandum est iudici appellationis, qui iudicem a quo praecepto obstringat officio suo quam primum satisfaciendi. §Can. 1634
officio suo quam primum satisfaciendi. § 3. Interea iudex a quo debet acta ad normam can. 1474 iudici appellationisCan. 1634
transmittere. - Inutiliter elapsis fatalibus appellatoriis sive coram iudice a quo sive coram iudice ad quem, deserta censetur appellatioCan. 1635
in can. 1525. § 2. Si appellatio proposita sit a vinculi defensore vel a promotore iustitiae, renuntiatio fieri potestCan. 1636
2. Si appellatio proposita sit a vinculi defensore vel a promotore iustitiae, renuntiatio fieri potest, nisi lex aliter caveatCan. 1636
promotore iustitiae, renuntiatio fieri potest, nisi lex aliter caveat, a vinculi defensore vel promotore iustitiae tribunalis appellationis. - §Can. 1636
aliis capitibus incidenter appellare intra terminum peremptorium quindecim dierum a die, quo ipsi appellatio principalis notificata est. § 4Can. 1637
eidem renuntiatum fuerit; 4_ si lata sit sententia definitiva, a qua non datur appellatio ad normam can. 1629. -Can. 1641
gravibus probationibus vel argumentis intra peremptorium terminum triginta dierum a proposita impugnatione allatis. Tribunal autem appellationis intra mensem abCan. 1644
in can. 1645, § 2, nn. 1-3, petenda est a iudice qui sententiam tulit intra tres menses a dieCan. 1646
est a iudice qui sententiam tulit intra tres menses a die cognitionis eorundem motivorum computandos. § 2. Restitutio inCan. 1646
1645, § 2, nn. 4 et 5, petenda est a tribunali appellationis, intra tres menses a notitia publicationis sententiaeCan. 1646
5, petenda est a tribunali appellationis, intra tres menses a notitia publicationis sententiae; quod si in casu, de quoCan. 1646
praestanda circa expensas solvendas et damna reficienda. § 2. A pronuntiatione circa expensas, honoraria et damna reficienda non daturCan. 1649
1622, 1645, abstineat ab exsecutione, et rem ad tribunal a quo lata est sententia remittat, partibus certioribus factis. -Can. 1654
de quo in hac sectione, tractari possunt omnes causae a iure non exclusae, nisi pars processum contentiosum ordinarium petatCan. 1656
quasque simul afferre nequit, ita indicare ut statim colligi a iudice possint. § 2. Libello adnecti debent, saltem inCan. 1658
testium, peritorum, petitiones et exceptiones advocatorum, redigendae sunt scripto a notario, sed summatim et in iis tantummodo quae pertinentCan. 1664
iis tantummodo quae pertinent ad substantiam rei controversae, et a deponentibus subsignandae. - Probationes, quae non sint in petitioneCan. 1664
iudicii gradu processum contentiosum oralem esse adhibitum in casibus a iure exclusis, nullitatem sententiae declaret et causam remittat tribunaliCan. 1669
statuat easdem causas, si incidenter et accessorie agantur, posse a iudice ecclesiastico cognosci ac definiri. - In causis deCan. 1672
normam can. 1508. § 2. Transacto termino quindecim dierum a notificatione, praeses vel ponens, nisi alterutra pars sessionem adCan. 1677
capitibus nuptiarum validitas impugnetur. § 4. Post decem dies a notificatione decreti, si partes nihil opposuerint, praeses vel ponensCan. 1677
2_ acta iudicialia, etsi nondum publicata, invisere et documenta a partibus producta recognoscere. § 2. Examini, de quo inCan. 1678
quae sint, et ceteris iudicii actis, intra viginti dies a sententiae publicatione ad tribunal appellationis ex officio transmittatur. §Can. 1682
adduci possit ad petitionem denuo proponendam. - Rescriptum dispensationis a Sede Apostolica transmittitur ad Episcopum; is vero rescriptum partibusCan. 1706
authentico documento ecclesiastico vel civili comprobari nequit, alter coniux a vinculo matrimonii solutus non habeatur, nisi post declarationem deCan. 1707
decernet utrum causa ab ipsa Curiae Romanae Congregatione an a tribunali ab ea designato sit agenda. § 2. MissoCan. 1709
De transactione, de compromisso, deque iudicio arbitrali serventur normae a partibus selectae vel, si partes nullas selegerint, lex abCan. 1714
Si lex civilis arbitrali sententiae vim non agnoscat, nisi a iudice confirmetur, sententia arbitralis de controversia ecclesiastica, ut vimCan. 1716
et citato ipso accusato, in quolibet processus stadio accusatum a sacro ministerio vel ab aliquo officio et munere ecclesiasticoCan. 1722
1. In quolibet iudicii gradu renuntiatio instantiae fieri potest a promotore iustitiae, mandante vel consentiente Ordinario, ex cuius deliberationeCan. 1724
processus promotus est. § 2. Renuntiatio, ut valeat, debet a reo acceptari, nisi ipse sit a iudicio absens declaratusCan. 1724
ut valeat, debet a reo acceptari, nisi ipse sit a iudicio absens declaratus. - In causae discussione, sive scriptoCan. 1724
gradu et stadio, si evidenter constet delictum non esse a reo patratum, iudex debet id sententia declarare et reumCan. 1726
iudicio fieri non possit; quod si utraque appellatio, licet a diversis partibus, proponatur, unicum fiat iudicium appellationis, salvo praescriptoCan. 1729
Petitio fieri debet intra peremptorium terminum decem dierum utilium a decreto legitime intimato. § 3. Normae § § 1Can. 1734
aut saltem inefficax evadat, potest ipse ab Episcopo dioecesano a paroecia amoveri. - Causae, ob quas parochus a suaCan. 1740
dioecesano a paroecia amoveri. - Causae, ob quas parochus a sua paroecia legitime amoveri potest, hae praesertim sunt: 1_Can. 1741
discutiat cum duobus parochis e coetu ad hoc stabiliter, a consilio presbyterali constituto, Episcopo proponente, selectis; quod si exindeCan. 1742
apostolicae, servetur praescriptum can. 682, § 2. - Renuntiatio a parocho fieri potest non solum pure et simpliciter, sedCan. 1743
et adiuncta permittant. - § 1. Parochus amotus debet a parochi munere exercendo abstinere, quam primum liberam relinquere paroecialemCan. 1747
animarum vel Ecclesiae necessitas aut utilitas postulet, ut parochus a sua, quam utiliter regit, ad aliam paroeciam aut adCan. 1748
exponat. - Episcopus, si, non obstantibus allatis rationibus, iudicet a proposito non esse recedendum, cum duobus parochis ad normamCan. 1750