AB...........................516
aliqua Codicis canonibus sit contraria. - Codicis canones initas ab Apostolica Sede cum nationibus aliisve societatibus politicis conventiones nonCan. 3
praescriptis minime obstantibus. - Iura quaesita, itemque privilegia quae, ab Apostolica Sede ad haec usque tempora personis sive physicisCan. 4
Peregrini non adstringuntur: 1_ legibus particularibus sui territorii quamdiu ab eo absunt, nisi aut earum transgressio in proprio territorioCan. 13
dubio iuris non urgent; in dubio autem facti Ordinarii ab eis dispensare possunt, dummodo, si agatur de dispensatione reservataCan. 14
possunt, dummodo, si agatur de dispensatione reservata, concedi soleat ab auctoritate cui reservatur. - § 1. Ignorantia vel errorCan. 14
interpretatur legislator et is cui potestas authentice interpretandi fuerit ab eodem commissa. § 2. Interpretatio authentica per modum legisCan. 16
2. Eadem vim habere desinunt revocatione explicita aut implicita ab auctoritate competenti facta, necnon cessante lege ad cuius exsecutionemCan. 33
actus praeparatorios. - Actus administrativus exsecutioni mandari potest etiam ab exsecutoris successore in officio, nisi fuerit electa industria personaeCan. 44
datur decisio aut fit provisio, quae natura sua petitionem ab aliquo factam non supponunt. - Praeceptum singulare est decretumCan. 48
destinatur, coram notario vel duobus testibus legatur, actis redactis, ab omnibus praesentibus subscribendis. - Decretum pro intimato habetur, siCan. 55
- § 1. Quoties lex iubeat decretum ferri vel ab eo, cuius interest, petitio vel recursus ad decretum obtinendumCan. 57
§ 3. Responsum negativum praesumptum non eximit competentem auctoritatem ab obligatione decretum ferendi, immo et damnum forte illatum, adCan. 57
§ 1. Decretum singulare vim habere desinit legitima revocatione ab auctoritate competendi facta necnon cessante lege ad cuius exsecutionemCan. 58
valent, nisi aliud constet. - Rescriptum quodlibet impetrari potest ab omnibus qui expresse non prohibentur. - Nisi aliud constetCan. 60
interno, gratia a quovis dicasterio Romanae Curiae denegata, valide ab alio eiusdem Curiae dicasterio aliave competenti auctoritate infra RomanumCan. 64
2 et 3, nemo gratiam a proprio Ordinario denegatam ab alio Ordinario petat, nisi facta denegationis mentione; Ordinarius gratiamCan. 65
Gratia a Vicario generali vel a Vicario episcopali denegata, ab alio Vicario eiusdem Episcopi, etiam habitis a Vicario deneganteCan. 65
episcopali denegata et postea, nulla facta huius denegationis mentione, ab Episcopo dioecesano impetrata, invalida est; gratia autem ab EpiscopoCan. 65
mentione, ab Episcopo dioecesano impetrata, invalida est; gratia autem ab Episcopo dioecesano denegata nequit valide, etiam facta denegationis mentioneCan. 65
Episcopo dioecesano denegata nequit valide, etiam facta denegationis mentione, ab eius Vicario generali vel Vicario episcopali, non consentiente EpiscopoCan. 65
nisi aliunde obligatione canonica ad hoc teneatur. - Rescripta ab Apostolica Sede concessa, quae exspiraverint, ab Episcopo dioecesano iustaCan. 72
teneatur. - Rescripta ab Apostolica Sede concessa, quae exspiraverint, ab Episcopo dioecesano iusta de causa semel prorogari possunt, nonCan. 72
tenentur illam pro foro externo probare, quoties id legitime ab eo petatur. - Si rescriptum contineat privilegium vel dispensationemCan. 74
per peculiarem actum facta, concedi potest a legislatore necnon ab auctoritate exsecutiva cui legislator hanc potestatem concesserit. § 2Can. 76
privilegio quod ipse concessit; quod si privilegium concessum fuerit ab Apostolica Sede, eandem Ordinarius certiorem facere tenetur. - DispensatioCan. 84
legis mere ecclesiasticae in casu particulari relaxatio, concedi potest ab iis qui potestate gaudent exsecutiva intra limites suae competentiaeCan. 85
qui potestate gaudent exsecutiva intra limites suae competentiae, necnon ab illis quibus potestas dispensandi explicite vel implicite competit siveCan. 85
iudicet, in legibus a Concilio plenario vel provinciali aut ab Episcoporum conferentia latis dispensare valet. - Parochus aliique presbyteriCan. 88
legis a qua dispensatur; alias dispensatio illicita est, nisi ab ipso legislatore eiusve superiore data sit, etiam invalida. §Can. 90
seu normae quae servari debent in personarum conventibus, sive ab auctoritate ecclesiastica indictis sive a christifidelibus libere convocatis, necnonCan. 95
exceptis in quibus minores lege divina aut iure canonico ab eorum potestate exempti sunt; ad constitutionem tutorum eorumque potestatemCan. 98
alii Ecclesiae ritualis sui iuris adscribuntur: 1_ qui licentiam ab Apostolica Sede obtinuerit; 2_ coniux qui, in matrimonio ineundoCan. 112
Personae iuridicae publicae sunt universitates personarum seu rerum, quae ab ecclesiastica auctoritate competenti constituuntur ut intra fines sibi praestitutosCan. 116
dirimere potest; 3_ quod autem omnes uti singulos tangit, ab omnibus approbari debet. - § 1. Personae iuridica naturaCan. 119
praesumitur validus. - § 1. Actus positus ex vi ab extrinseco personae illata, cui ipsa nequaquam resistere potuit, proCan. 125
etsi concors, tamen sine praevalenti ratione, suo iudicio aestimanda, ab earundem voto, praesertim concordi, ne discedat. § 3. OmnesCan. 127
determinatur, ea peragit ad quae delegatus est, nisi modus ab ipso delegante ad validitatem fuerit praescriptus. - § 1Can. 133
nisi aliud iure expresse caveatur. § 2. Potestas exsecutiva ab Apostolica Sede delegata subdelegari potest sive ad actum siveCan. 137
subdelegatio fuerit expresse prohibita. § 3. Potestas exsecutiva delegata ab alia auctoritate potestatem ordinariam habente, si ad universitatem casuumCan. 137
negotium agendum delegatis, qui prius negotium tractare inchoaverit alios ab eodem agendo excludit, nisi postea impeditus fuerit aut inCan. 140
caveatur, suspenditur potestas ordinaria, si contra privationem vel amotionem ab officio legitime appellatur vel recursus interponitur. - § 1Can. 143
nequit. - Provisio officii ecclesiastici fit: per liberam collationem ab auctoritate ecclesiastica competenti; per institutionem ab eadem datam, siCan. 147
per liberam collationem ab auctoritate ecclesiastica competenti; per institutionem ab eadem datam, si praecesserit praesentatio; per confirmationem vel admissionemCan. 147
eadem datam, si praecesserit praesentatio; per confirmationem vel admissionem ab eadem factam, si praecesserit electio vel postulatio; tandem perCan. 147
duo vel plura officia incompatibilia, videlicet quae una simul ab eodem adimpleri nequeunt. - § 1. Provisio officii deCan. 152
effectum. - Officium de iure vacans, quod forte adhuc ab aliquo illegitime possidetur, conferri potest, dummodo rite declaratum fueritCan. 154
Ecclesia particulari. - § 1. Praesentatio ad officium ecclesiasticum ab eo, cui ius praesentandi competit, fieri debet auctoritati cuiusCan. 158
quidem, nisi aliud legitime cautum sit, intra tres menses ab habita vacationis officii notitia. § 2. Si ius praesentationisCan. 158
vita decesserit, potest qui iure praesentandi pollet, intra mensem ab habita renuntiationis aut mortis notitia, ius suum rursus exercereCan. 161
ad officium, electio ne differatur ultra trimestre utile computandum ab habita notitia vacationis officii; quo termino inutiliter elapso, auctoritasCan. 165
rescindi debet, dummodo iuridice constet recursum saltem intra triduum ab habita notitia electionis fuisse transmissum. § 3. Quod siCan. 166
per decretum quo poena irrogatur vel declaratur; 4_ qui ab Ecclesiae communione notorie defecit. § 2. Si quis exCan. 171
eligentium, nihil est actum. § 4. Omnia electionis acta ab eo qui actuarii munere fungitur accurate describantur, et saltemCan. 173
eo qui actuarii munere fungitur accurate describantur, et saltem ab eodem actuario, praeside ac scrutatoribus subscripta, in collegii tabularioCan. 173
confirmatione indigeat, intra octiduum utilea die acceptate electionis confirmationem ab auctoritate competenti petere per se vel per alium debetCan. 179
officii sive in spiritualibus sive in temporalibus et actus ab eo forte positi nulli sunt. § 5. Intimata confirmationeCan. 179
impedimento concedere, aut si hanc potestatem non habeat, eandem ab auctoritate superiore petere; si non requiritur confirmatio, postulatio mittiCan. 182
postulatione iusto fuisse detentum impedimento aut dolo vel neglegentia ab eadem tempore opportuno mittenda abstinuisse. § 3. Postulato nullumCan. 182
possunt, nisi auctoritate consentiente. - § 1. Non admissa ab auctoritate competenti postulatione, ius eligendi ad collegium vel coetumCan. 183
alio ex titulo consequi potest. - § 1. Translatio ab eo tantum fieri potest, qui ius habet providendi officioCan. 190
conexam translatus percipit, donec alterius possessionem canonice obtinuerit. - Ab officio quis amovetur sive decreto ab auctoritate competenti legitimeCan. 192
canonice obtinuerit. - Ab officio quis amovetur sive decreto ab auctoritate competenti legitime edito, servatis quidem iuribus forte exCan. 192
ipso iure ad normam can. 194. - § 1. Ab officio quod alicui confertur ad tempus indefinitum, non potestCan. 193
modo iure definito. § 2. Idem valet, ut quis ab officio, quod alicui ad tempus determinatum confertur, ante hocCan. 193
possit, firmo praescripto can. 624, § 3. § 3. Ab officio quod, secundum iuris praescripta, alicui confertur ad prudentemCan. 193
sortiatur, scripto intimandum est. - § 1. Ipso iure ab ecclesiastico amovetur: 1_ qui statum clericalem amiserit; 2_ quiCan. 194
non quidem ipso iure, sed per decretum auctoritatis competentis ab officio amoveatur quo eiusdem subsistentiae providetur, eadem auctoritas curetCan. 195
prospiciatur, nisi aliter provisum sit. - § 1. Privatio ab officio, in poenam scilicet delicti, ad normam iuris tantummodoCan. 196
Praescriptionem, tamquam modum iuris subiectivi acquirendi vel amittendi necnon ab obligationibus sese liberandi, Ecclesia recipit prout est in legislationeCan. 197
professione consiliorum evangelicorum per vota aut alia sacra ligamina, ab Ecclesia agnita et sancita, suo peculiari modo Deo consecranturCan. 207
2. Christifidelibus ius quoque est ut, si ad iudicium ab auctoritate competenti vocentur, iudicentur servatis iuris praescriptis, cum aequitateCan. 221
sive in consociationibus coniuncti, allaborandi ut divinum salutis nuntium ab universis hominibus ubique terrarum cognoscatur et accipiatur; quae obligatioCan. 225
parentum christianorum imprimis est christianam filiorum educationem secundum doctrinam ab Ecclesia traditam curare. - Ius est christifidelibus laicis, utCan. 226
suae actiones spiritu evangelico imbuantur, et ad doctrinam attendant ab Ecclesiae magisterio propositam, caventes tamen ne in quaestionibus opinabilibusCan. 227
ministeriorum collatio eisdem ius non confert ad sustentationem remunerationemve ab Ecclesia praestandam. § 2. Laici ex temporanea deputatione inCan. 230
saltem annos. § 2. Qui extra seminarium legitime morantur, ab Episcopo dioecesano commendentur pio et idoneo sacerdoti, qui invigiletCan. 235
caelibes sive coniugati, ratione ad tres annos protracta et ab eadem Episcoporum conferentia definita. - § 1. In singulisCan. 236
seminarii erectionis tum eiusdem statutorum, obtenta fuerit, et quidem ab Episcoporum conferentia, si agatur de seminario pro universo eiusCan. 237
si agatur de seminario pro universo eius territorio, secus ab Episcopis quorum interest. - § 1. Seminaria legitime erectaCan. 237
libertate alumnis adeundi alios sacerdotes, qui ad hoc munus ab Episcopo deputati sint. § 3. Seminarii statutis provideantur rationesCan. 239
votum exquiri potest. - § 1. Ad seminarium maius ab Episcopo dioecesano admittantur tantummodo ii qui, attentis eorum dotibusCan. 241
§ 1. In singulis nationibus habeatur institutionis sacerdotalis Ratio, ab Episcoporum conferentia attentis quidem normis a suprema Ecclesiae auctoritateCan. 242
tum interdioecesanis. - Habeat insuper unumquodque seminarium ordinationem propriam, ab Episcopo dioecesano aut, si de seminario interdioecesano agatur, abCan. 243
ab Episcopo dioecesano aut, si de seminario interdioecesano agatur, ab Episcopis quorum interest, probatam, qua normae institutionis sacerdotalis RationisCan. 243
Ad magistri munus in disciplinis philosophicis, theologicis et iuridicis, ab Episcopo aut ab Episcopis, quorum interest, iitantum nominentur quiCan. 253
in disciplinis philosophicis, theologicis et iuridicis, ab Episcopo aut ab Episcopis, quorum interest, iitantum nominentur qui, virtutibus praestantes, laureaCan. 253
§ 3. Magister qui a munere suo graviter deficiat, ab auctoritate, de qua in § 1, amoveatur. - §Can. 253
de seminario interdioecesano agatur, Episcopi quorum interest, pro parte ab eis communi consilio determinata, curare debent ut provideatur seminariiCan. 263
Ut clericus iam incardinatus alii Ecclesiae particulari valide incardinetur, ab Episcopo dioecesano obtinere debet litteras ab eodem subscriptas excardinationisCan. 267
particulari valide incardinetur, ab Episcopo dioecesano obtinere debet litteras ab eodem subscriptas excardinationis; et pariter ab Episcopo dioecesano EcclesiaeCan. 267
obtinere debet litteras ab eodem subscriptas excardinationis; et pariter ab Episcopo dioecesano Ecclesiae particularis cui se incardinari desiderat, litterasCan. 267
Episcopo dioecesano Ecclesiae particularis cui se incardinari desiderat, litteras ab eodem subscriptas incardinationis. § 2. Excardinatio ita concessa effectumCan. 267
documento sibi constiterit de concessa excardinatione, et habuerit praeterea ab Episcopo dioecesano excardinanti, sub secreto si opus sit, deCan. 269
liturgicos libros; diaconi autem permanentes eandem persolvant pro parte ab Episcoporum conferentia definita; 4_ pariter tenentur ad vacandum recessibusCan. 276
statui clericali propriis componi nequeunt vel diligentem muneris ipsis ab auctoritate ecclesiastica competenti commissi adimpletionem praepedire possunt. - §Can. 278
in sacra Scriptura fundatam, a maioribus traditam et communiter ab Ecclesia receptam sectentur, uti documentis praesertim Conciliorum ac RomanorumCan. 279
consulant. - § 1. Clerici vitae simplicitatem colant et ab omnibus quae vanitatem sapiunt se abstineant. § 2. BonaCan. 282
particulari determinato. - Clerici decentem habitum ecclesiasticum, iuxta normas ab Episcoporum conferentia editas atque legitimas locorum consuetudines, deferant. -Can. 284
atque legitimas locorum consuetudines, deferant. - § 1. Clerici ab iis omnibus, quae statum suum dedecent, prorsus abstineant, iuxtaCan. 285
sui Ordinarii licentia. § 2. Clerici utantur exemptionibus, quas ab exercendis muneribus et publicis civilibus officiis a statu clericaliCan. 289
290, n. 1, amissio status clericalis non secumfert dispensationem ab obligatione caelibatus, quae ab uno tantum Romano Pontifice concediturCan. 291
status clericalis non secumfert dispensationem ab obligatione caelibatus, quae ab uno tantum Romano Pontifice conceditur. - Clericus qui statumCan. 291
praelaturae personales quae presbyteris et diaconis cleri saecularis constent, ab Apostolica Sede, auditis quarum interest Episcoporum conferentiis, erigi possuntCan. 294
erigi possunt. - § 1. Praelatura personalis regitur statutis ab Apostolica Sede conditis eique praeficitur Praelatus ut Ordinarius propriusCan. 295
desiderat. - § 1. In Ecclesia habentur consociationes distinctae ab institutis vitae consecratae et societatibus vitae apostolicae, in quibusCan. 298
can. 301, § 1. § 2. Huiusmodi consociationes, etiamsi ab auctoritate ecclesiastica laudentur vel commendentur, consociationes privatae vocantur. §Can. 299
christifidelium consociatio privata in Ecclesia agnoscitur, nisi eius statuta ab auctoritate competenti recognoscantur. - Nulla consociatio nomen catholicae sibiCan. 299
nomen sibi eligant, temporis et loci usibus accommodatum, maxime ab ipso fine, quem intendunt, selectum. - § 1. OmnesCan. 304
propria consociationis statuta, in eandem valide receptus sit et ab eandem non sit legitime dimissus. - § 1. MembrorumCan. 306
fiat, requiritur consensus Episcopi dioecesani scripto datus; consensus tamen ab Episcopo dioecesano praestitus pro erectione domus instituti religiosi valetCan. 312
Consociatio publica itemque consociationum publicarum confoederatio ipso decreto quo ab auctoritate ecclesiastica ad normam can. 312 competenti erigitur, personaCan. 313
in can. 312, § 1, est consociationis publicae moderatorem ab ipsa consociatione publica electum confirmare aut praesentatum instituere autCan. 317
- § 1. Consociationes a Sancta Sede erectae nonnisi ab eadem supprimi possunt. § 2. Ob graves causas abCan. 320
ab eadem supprimi possunt. § 2. Ob graves causas ab Episcoporum conferentia supprimi possunt consociationes ab eadem erectae; abCan. 320
Ob graves causas ab Episcoporum conferentia supprimi possunt consociationes ab eadem erectae; ab Episcopo dioecesano consociationes a se erectaeCan. 320
ab Episcoporum conferentia supprimi possunt consociationes ab eadem erectae; ab Episcopo dioecesano consociationes a se erectae, et etiam consociationesCan. 320
consociatio privata personalitatem iuridicam acquirere potest, nisi eius statuta ab auctoritate ecclesiastica, de qua in can. 312, § 1Can. 322
supremam in Ecclesia potestatem Romanus Pontifex obtinet legitima electione ab ipso acceptata una cum episcopali consecratione. Quare, eandem potestatemCan. 332
a Romano Pontifice quaestionibus Patres Concilii alias addere possunt, ab eodem Romano Pontifice probandas. - § 1. Ius estCan. 338
nisi una cum Concilii Patribus a Romano Pontifice approbata, ab eodem fuerint confirmata et eius iussu promulgata. § 2Can. 341
sodalibus quorum plerique sunt Episcopi, electi pro singulis coetibus ab Episcoporum conferentiis secundum rationem iure peculiari synodi determinatam; aliiCan. 346
secretariae, constans Episcopis, quorum alii, ad normam iuris peculiaris, ab ipsa synodo Episcoporum eliguntur, alii a Romano Pontifice nominanturCan. 348
qui septuagesimum quintum aetatis annum expleverint, rogantur ut renuntiationem ab officio exhibeant Romano Pontifici qui, omnibus perpensis, providebit. -Can. 354
misso speciali certum munus pastorale, ea tantum competunt quae ab ipso Romano Pontifice eidem demandantur. - Sede Apostolica vacanteCan. 358
proponere necnon processum informativum de promovendis instruere, secundum normas ab Apostolica Sede datas; 5_ anniti ut promoveantur res quaeCan. 364
exercere praeterea facultates et cetera explere mandata quae ipsi ab Apostolica Sede committantur. - § 1. Legati pontificii, quiCan. 364
cooperatione presbyterii pascenda concreditur, ita ut, pastori suo adhaerens ab eoque per Evangelium et Eucharistiam in Spiritu Sancto congregataCan. 369
impedimento, quicumque ad Episcopatum promotus debet intra tres menses ab acceptis apostolicis litteris consecrationem episcopalem recipere, et quidem antequamCan. 379
atque iusiurandum fidelitatis erga Apostolicam Sedem praestet secundum formulam ab eadem Apostolica Sede probatam. - § 1. Episcopo dioecesanoCan. 380
apostolicis litteris; si iam sit consecratus, intra duos menses ab iidem receptis. § 3. Canonicam dioecesis possessionem capit EpiscopusCan. 382
humanitate et caritate se gerat, oecumenismum quoque fovens prout ab Ecclesia intellegitur. § 4. Commendatos sibi in Domino habeatCan. 383
per se ipse celebrare et applicare debet; si vero ab hac celebratione legitime impediatur, iisdem diebus per alium, velCan. 388
super statu dioecesis sibi commissae, secundum formam et tempus ab Apostolica Sede definita. § 2. Si annus pro exhibendaCan. 399
ex toto vel ex parte inciderit in primum biennium ab inito dioecesis regimine, Episcopus pro ea vice a conficiendaCan. 399
anno quo relationem Summo Pontifici exhibere tenetur, nisi aliter ab Apostolica Sede statutum fuerit, ad Urbem, Beatorum Apostolorum PetriCan. 400
qui septuagesimum quintum aetatis annum expleverit, rogatur ut renuntiationem ab officio exhibeat Summo Pontifici, qui omnibus inspectis adiunctis providebitCan. 401
causam officio suo adimplendo minus aptus evaserit, ut renuntiationem ab officio exhibeat. - § 1. Episcopus, cuius renuntiatio abCan. 401
ab officio exhibeat. - § 1. Episcopus, cuius renuntiatio ab officio acceptata fuerit, titulum emeriti suae dioecesis retinet, atqueCan. 402
servare potest, nisi certis in casibus ob specialia adiuncta ab Apostolica Sede aliter provideatur. § 2. Episcoporum conferentia curareCan. 402
Episcopus auxiliaris, de quo in can. 403, § 2, ab Episcopo dioecesano Vicarius generalis constituatur; insuper ipsi prae ceterisCan. 406
auxiliares suos constituat Vicarios generales vel saltem Vicarios episcopales, ab auctoritate sua, aut Episcopi coadiutoris vel Episcopi auxiliaris deCan. 406
tempus discedant. - Episcopo coadiutori et auxiliari, ad renuntiationem ab officio quod attinet, applicantur praescripta cann. 401 et 402Can. 411
episcopali aliive sacerdoti, servato personarum ordine statuto in elencho ab Episcopo dioecesano quam primum a capta dioecesis possessione componendoCan. 413
de obitu Episcopi dioecesani notitiam iidem acceperint, itemque quae ab Episcopo dioecesano aut a Vicario generali vel episcopali gestaCan. 417
Sede statutum fuerit. - § 1. Intra octo dies ab accepta vacationis sedis episcopalis notitia, Administrator dioecesanus, qui nempeCan. 421
Administratoris dioecesani remotio Sanctae Sedi reservatur renuntiatio quae forte ab ipso fiat, authentica forma exhibenda est collegio ad electionemCan. 430
Pontificem certiorem facere; 2_ canonicam visitationem peragere, causa prius ab Apostolica Sede probata, si eam suffraganeus neglexerit; 3_ deputareCan. 436
§ 3. § 2. Ubi adiuncta id postulent, Metropolita ab Apostolica Sede instrui potest peculiaribus muneribus et potestate inCan. 436
eligere; 3_ inter Episcopos dioecesanos concilii plenarii eligere praesidem, ab Apostolica Sede approbandum; 4_ ordinem agendi et quaestiones tractandasCan. 441
absolvere. § 2. Metropolitae, eoque legitime impedito, Episcopi suffraganei ab aliis Episcopis suffraganeis electi est concilio provinciali praeesse. -Can. 442
auxiliares; 3_ alii Episcopi titulares qui peculiari munere sibi ab Apostolica Sede aut ab Episcoporum conferentia demandato in territorioCan. 443
titulares qui peculiari munere sibi ab Apostolica Sede aut ab Episcoporum conferentia demandato in territorio funguntur. § 2. AdCan. 443
vitae apostolicae numero tum pro viris tum pro mulieribus ab Episcoporum conferentia aut a provinciae Episcopis determinando, respective electiCan. 443
Episcoporum conferentia aut a provinciae Episcopis determinando, respective electi ab omnibus Superioribus maioribus institutorum et societatum, quae in territorioCan. 443
ut eorum singula duos ex suis membris mittant, collegialiter ab iisdem designatos; qui tamen votum habent tantum consultivum. §Can. 443
transmittantur; decreta a concilio edicta ne promulgentur, nisi postquam ab Apostolica Sede recognita fuerint ipsius concilii est definire modumCan. 446
Episcopi auxiliares atque ceteri Episcopi titulares peculiari munere, sibi ab Apostolica Sede vel ab Episcoporum conferentia demandato, in eodemCan. 450
Episcopi titulares peculiari munere, sibi ab Apostolica Sede vel ab Episcoporum conferentia demandato, in eodem territorio fungentes; invitari quoqueCan. 450
Episcoporum conferentiae. - Quaelibet Episcoporum conferentia sua conficiat statuta, ab Apostolica Sede recognoscenda, in quibus, praeter alia, ordinentur conferentiaeCan. 451
pertinent, proferri debent, atque vim obligandi non obtinent, nisi ab Apostolica Sede recognita, legitime promulgata fuerint. § 3. ModusCan. 455
promulgationis et tempus a quo decreta vim suam exserunt, ab ipsa Episcoporum conferentia determinantur. § 4. In casibus inCan. 455
notitiam acta perferantur, tum ut decreta, si quae sint, ab eadem recognosci possint. - Consilii Episcoporum permanentis est curaeCan. 456
vitae consecratae, a consilio pastorali eligendi, modo et numero ab Episcopo dioecesano determinandis, aut, ubi hoc consilium non exstetCan. 463
dioecesano determinandis, aut, ubi hoc consilium non exstet, ratione ab Episcopo dioecesano determinata; 6_ rector seminarii dioecesani maioris; 7_Can. 463
8_ unus saltem presbyter ex unoquoque vicariatu foraneo eligendus ab omnibus qui curam animarum inibi habeant; item eligendus estCan. 463
quae in dioecesi domum habent, eligendi numero et modo ab Episcopo dioecesano determinatis. § 2. Ad synodum dioecesanam abCan. 463
ab Episcopo dioecesano determinatis. § 2. Ad synodum dioecesanam ab Episcopo dioecesano vocari uti synodi sodales possunt alii quoqueCan. 463
emittere de munere fideliter adimplendo, secundum rationem iure vel ab Episcopo determinatam; 2_ secretum servare intra fines et secundumCan. 471
secretum servare intra fines et secundum modum iure aut ab Episcopo determinatos. - Circa causas atque personas quae inCan. 471
curiae quae effectum iuridicum habere nata sunt, subscribi debent ab Ordinario a quo emanant, et quidem ad validitatem, acCan. 474
tenetur. - § 1. In unaquaque dioecesi constituendus est ab Episcopo dioecesano Vicarius generalis, qui potestate ordinaria ad normamCan. 475
Quoties rectum dioecesis regimen id requirat, constitui etiam possunt ab Episcopo dioecesano unus vel plures Vicarii episcopales, qui nempeCan. 476
sequuntur. - § 1. Vicarius generalis et episcopalis libere ab Episcopo dioecesano nominantur et ab ipso libere removeri possuntCan. 477
generalis et episcopalis libere ab Episcopo dioecesano nominantur et ab ipso libere removeri possunt, firmo praescripto can. 406; VicariusCan. 477
episcopalem, intra ambitum eorum competentiae, pertinent etiam facultates habituales ab Apostolica Sede Episcopo concessae, necnon rescriptorum exsecutio, nisi aliudCan. 479
renuntiatione, itemque, salvis cann. 406 et 409, remotione eisdem ab Episcopo dioecesano intimata, atque sedis episcopalis vacatione. § 2Can. 481
cum autographo conformia declarare. - Cancellarius aliique notarii libere ab officio removeri possunt ab Episcopo dioecesano, non autem abCan. 485
- Cancellarius aliique notarii libere ab officio removeri possunt ab Episcopo dioecesano, non autem ab Administratore dioecesano, nisi deCan. 485
ab officio removeri possunt ab Episcopo dioecesano, non autem ab Administratore dioecesano, nisi de consensu collegii consultorum. - §Can. 485
armarium secretum ne aperiatur, nisi in casu verae necessitatis, ab ipso Administratore dioecesano. § 3. Ex archivo vel armarioCan. 490
1 et 2, ut inspiciantur aut efferantur, serventur normae ab Episcopo dioecesano statutae. - § 1. In singulis dioecesibusCan. 491
necnon in iure civili vere peritis et integritate praestantibus, ab Episcopo nominatis. § 2. Membra consilii a rebus oeconomicisCan. 492
et expensi probare. - § 1. In singulis dioecesibus ab Episcopo, auditis collegio consultorum atque consilio a rebus oeconomicisCan. 494
potest; durante munere, ne amoveatur nisi ob gravem causam ab Episcopo aestimandam, auditis collegio consultorum atque consilio a rebusCan. 494
ex quaestu dioecesis constituto expensas facere, quas Episcopus aliive ab ipso deputati legitime ordinaverint. § 4. Anno vertente, oeconomusCan. 494
in gravioribus negotiis. - Consilium presbyterale habeat propria statuta ab Episcopus dioecesano approbata, attentis normis ab Episcoporum conferentia prolatisCan. 496
habeat propria statuta ab Episcopus dioecesano approbata, attentis normis ab Episcoporum conferentia prolatis. - Ad designationem quod attinet sodaliumCan. 496
noviter constituere. - § 1. Inter membra consilii presbyteralis ab Episcopo dioecesano libere nominantur aliqui sacerdotes, numero non minoreCan. 502
capituli cathedralis praeterea est munera adimplere, quae iure aut ab Episcopo dioecesano ei committuntur. - Capituli cathedralis erectio, innovatioCan. 503
sua habeat statuta, per legitimum actum capitularem condita atque ab Episcopo dioecesano probata; quae statuta ne immutentur neve abrogenturCan. 505
revocato quolibet contrario privilegio; eiusdem Episcopi est confirmare electum ab ipso capitulo, qui eidem praesit. § 2. Canonicatus EpiscopusCan. 509
ne amplius uniantur paroeciae; quae unitae alicui capitulo exstent, ab Episcopo dioecesano a capitulo separentur. § 2. In ecclesiaCan. 510
institutorum vitae consecratae, tum praesertim laicis, quique designantur modo ab Episcopo dioecesano determinato. § 2. Christifideles, qui deputantur adCan. 512
Consilium pastorale constituitur ad tempus, iuxta praescripta statuorum, quae ab Episcopo dantur. § 2. Sede vacante, consilium pastorale cessatCan. 513
officium parochi alicui conferendum, oportet de eius idoneitate, modo ab Episcopo dioecesano determinato, etiam per examen, certo constet. -Can. 521
ideoque ad tempus indefinitum nominetur; ad certum tempus tantum ab Episcopo dioecesano nominari potest, si id ab Episcoporum conferentiaCan. 522
tempus tantum ab Episcopo dioecesano nominari potest, si id ab Episcoporum conferentia per decretum admissum fuerit. - Firmo praescriptoCan. 522
praesentati aut electi fuerint; 2_ parochos nominare, si sedes ab anno vacaverit aut impedita sit. - § 1. ParochusCan. 525
2. Parochum in possessionem mittit loci Ordinarius aut sacerdos ab eodem delegatus, servato modo lege particulari aut legitima consuetudineCan. 527
consuetudine recepto; iusta tamen de causa potest idem Ordinarius ab eo modo dispensare; quo in casu intimatio dispensatio paroeciaeCan. 527
praecepto Missam pro populo sibi commisso applicandi; qui vero ab hac celebratione legitime impediatur, iisdem diebus per alium autCan. 534
sicut et acta omnia quae momentum iuridicum habere possunt, ab ipso parocho eiusve delegato subscribantur et sigillo paroeciali munianturCan. 535
epistulis aliisque documentis, necessitatis utilitatisve causa servandis; quae omnia, ab Episcopo dioecesano eiusve delegato, visitationis vel alio opportuno temporeCan. 535
Consilium pastorale voto gaudet tantum consultivo et regitur normis ab Episcopo dioecesano statutis. - In unaquaque paroecia habeatur consiliumCan. 536
a rebus oeconomicis, quod praeterquam iure universali, regitur normis ab Episcopo dioecesano latis et in quo christifideles, secundum easdemCan. 537
sint, firmo praescripto can. 532. - § 1. Parochus ab officio cessat amotione aut translatione ab Episcopo dioecesano adCan. 538
§ 1. Parochus ab officio cessat amotione aut translatione ab Episcopo dioecesano ad normam iuris peracta, renuntiatione iusta deCan. 538
dioecesano ad normam iuris peracta, renuntiatione iusta de causa ab ipso parocho facta et, ut valeat, ab eodem EpiscopoCan. 538
de causa ab ipso parocho facta et, ut valeat, ab eodem Episcopo acceptata, necnon lapsu temporis si, iuxta iurisCan. 538
Parochus, expleto septuagesimo quinto aetatis anno, rogatur ut renuntiationem ab officio exhibeat Episcopo dioecesano, qui, omnibus personae et lociCan. 538
acceptanda aut differenda decernat; renuntiantis congruae sustentationi et habitationi ab Episcopo dioecesano providendum est, attentis normis ab Episcoporum conferentiaCan. 538
et habitationi ab Episcopo dioecesano providendum est, attentis normis ab Episcoporum conferentia statutis. - Cum vacat paroecia aut cumCan. 538
aliusve causae a munere pastorali in paroecia exercendo praepeditur, ab Episcopo dioecesano quam primum deputetur administrator paroecialis, sacerdos scilicetCan. 539
iisdem adstringitur officiis iisdemque gaudet iuribus ac parochus, nisi ab Episcopo dioecesano aliter statuatur. § 2. Administratori paroeciali nihilCan. 540
aut diversarum simul paroeciarum committatur, singuli eorum, iuxta ordinationem ab iisdem statutam, obligatione tenentur munera et functiones parochi persolvendiCan. 543
gerit paroeciae aut paroeciarum coetui commissarum. - Cum cesset ab officio aliquis sacerdos e coetu, de quo in canCan. 544
Episcopi autem dioecesani est alium nominare moderatorem; antequam vero ab Episcopo alius nominetur, hoc munus adimpleat sacerdos eiusdem coetusCan. 544
vicario faciunt, serventur praescripta can. 531. - Vicarius paroecialis ab Episcopo dioecesano aut ab Administratore dioecesano amoveri potest, iustaCan. 552
can. 531. - Vicarius paroecialis ab Episcopo dioecesano aut ab Administratore dioecesano amoveri potest, iusta de causa, firmo praescriptoCan. 552
2. Nisi aliud iure particulari statuatur, vicarius foraneus nominatur ab Episcopo dioecesano, auditis pro suo prudenti iudicio sacerdotibus quiCan. 553
iusta de causa, pro suo prudenti arbitrio, Episcopus dioecesanus ab officio libere amovere potest. - § 1. Vicario foraneoCan. 554
asportentur. § 4. Vicarius foraneus obligatione tenetur secundum determinationem ab Episcopo dioecesano factam, sui districtus paroecias visitare. - EcclesiarumCan. 555
officia celebret. - § 1. Ecclesiae rector libere nominatur ab Episcopo dioecesano, salvo iure eligendi aut praesentandi, si cuiCan. 557
debitae quoquo modo non congruat. - Rectorem ecclesiae, etsi ab aliis electum aut praesentatum, loci Ordinarius ex iusta causaCan. 563
loci Ordinarius ex iusta causa, pro suo prudenti arbitrio ab officio amovere potest, firmo praescripto can. 682, § 2Can. 563
caveatur aut cuidam specialia iura legitime competant, cappellanus nominatur ab Ordinario loci, cui etiam pertinet praesentatum instituere aut electumCan. 565
profitentur, ad vitam et sanctitatem Ecclesiae pertinet, et ideo ab omnibus in Ecclesia fovendus et promovendus est. § 2Can. 574
eius sanae traditiones, quae omnia patrimonium eiusdem instituti constituunt, ab omnibus fideliter servanda sunt. - Episcopi dioecesani, in suoCan. 578
est clericorum, exercitium ordinis sacri assumit, et qua tale ab Ecclesiae auctoritate agnoscitur. § 3. Institutum vero laicale illudCan. 588
agnoscitur. § 3. Institutum vero laicale illud appellatur quod, ab Ecclesiae auctoritate qua tale agnitum, vi eius naturae, indolisCan. 588
eiusdem formale decretum approbatum est; iuris vero dioecesani, si ab Episcopo dioecesano erectum, approbationis decretum a Sede Apostolica nonCan. 589
universam Ecclesiam primatus, intuitu utilitatis communis, instituta vitae consecratae ab Ordinariorum loci regimine eximere potest sibique soli vel aliiCan. 591
institutorum communio cum Sede Apostolica foveatur, modo et tempore ab eadem statutis, quilibet supremus Moderatur brevem conspectum status etCan. 592
ordo virginum quae, sanctum propositum emittentes Christum pressius sequendi, ab Episcopo dioecesano iuxte probatum ritum liturgicum Deo consecrantur, ChristoCan. 604
centrum communitatis. - § 1. Instituti religiosi domus eriguntur ab auctoritate competenti iuxta constitutiones, praevio Episcopi dioecesani consensu inCan. 609
- Ut domus religiosa ad opera apostolica destinetur diversa ab illis pro quibus constituta est, requiritur consensus Episcopi dioecesaniCan. 612
sub eodem Superiore partem immediatam eiusdem instituti constituat et ab auctoritate legitima canonice erecta sit, nomine venit provinciae. -Can. 621
regiminis officiis versentur. § 3. Possunt tamen durante munere ab officio amoveri vel in aliud transferri ob causas iureCan. 624
in caritate; nemini vero fas est quoquo modo sodales ab hac obligatione avertere, aut visitationis scopum aliter impedire. -Can. 628
impedire. - In sua quisque domo Superiores commorentur, nec ab eadem discedant, nisi ad normam iuris proprii. - §Can. 629
formationis et in communitatibus numerosioribus laicalibus habeantur confessarii ordinarii ab Ordinario loci probati, collatis consiliis cum communitate, nulla tamenCan. 630
alia testimonia de requisita idoneitate candidatorum et de immunitate ab impedimentis. § 4. Superiores alias quoque informationes, etiam subCan. 645
in propria domo religiosa habitent vitam communem servantes, nec ab ea discedant nisi de licentia sui Superioris. Si autemCan. 665
abest cum animo sese subducendi a potestate Superiorum, sollicite ab eisdem quaeratur et adiuvetur ut redeat et in suaCan. 665
ad vitam contemplativam ordinantur, clausuram papalem, iuxta normas scilicet ab Apostolica Sede datas, observare debent. Cetera monialium monasteria clausuramCan. 667
institutorum et legibus fundationis. - § 1. Opera quae ab Episcopo dioecesano committuntur religiosis, eiusdem Episcopi auctoritati et directioniCan. 681
officio ecclesiastico in dioecesi alicui sodali religioso conferendo agatur, ab Episcopo dioecesano religiosus nominatur, praesentante vel saltem assentiente competentiCan. 682
praesentante vel saltem assentiente competenti Superiore. § 2. Religiosus ab officio commisso amoveri potest ad nutum sive auctoritatis committentisCan. 682
et obligationes quae sodalis in priore instituto habebat, suspenduntur; ab incepta tamen probatione, ipse ad observantiam iuris proprii noviCan. 685
a Sancta Sede pro sodale instituti iuris pontificii vel ab Episcopo dioecesano pro sodale instituti iuris dioecesani, ob gravesCan. 686
servata aequitate et caritate. - Sodalis exclaustratus exoneratus habetur ab obligationibus, quae cum nova suae vitae condicione componi nequeuntCan. 687
passiva caret. - § 1. Qui expleto professionis tempore ab instituto egredi voluerit, illud derelinquere potest. § 2. QuiCan. 688
quibus in can. 615, indultum, ut valeat, confirmari debet ab Episcopo domus assignationis. - § 1. Sodalis, expleta professioneCan. 688
temporariis, amens evaserit, etsi novam professionem emittere non valeat, ab instituto tamen dimitti non potest. - § 1. QuiCan. 689
§ 1. Qui, expleto novitiatu vel post professionem, legitime ab instituto egressus fuerit, a Moderatore supremo de consensu suiCan. 690
- § 1. Professus a votis perpetuis indultum discedendi ab instituto ne petat, nisi ob gravissimas causas coram DominoCan. 691
legitime concessum et sodali notificatum, nisi in actu notificationis ab ipso sodale reiectum fuerit, ipso iure secumfert dispensationem aCan. 692
reiectum fuerit, ipso iure secumfert dispensationem a votis necnon ab omnibus obligationibus ex professione ortis. - Si sodalis sitCan. 692
Episcopus eum recusaverit. - § 1. Ipso facto dimissus ab instituto habendus est sodalis qui: 1_ a fide catholicaCan. 694
notario subscripta, una cum responsionibus sodalis scripto redactis et ab ipso sodale subscriptis, supremo Moderatori transmittantur. - § 1Can. 695
modo agendi sodalis ortum; pertinax sustentatio vel diffusio doctrinarum ab Ecclesiae magisterio damnatarum; publica adhaesio ideologiis materialismo vel atheismoCan. 696
constare et defensiones sodalis insufficientes esse, post quindecim dies ab ultima monitione frustra elapsos, acta omnia ab ipso SuperioreCan. 697
quindecim dies ab ultima monitione frustra elapsos, acta omnia ab ipso Superiore maiore et a notario subscripta una cumCan. 697
maiore et a notario subscripta una cum responsionibus sodalis ab ipso sodale subscriptis supremo Moderatori transmittat. - In omnibusCan. 697
§ 1. Qui ex instituto religioso legitime egrediantur vel ab eo legitime dimissi fuerint, nihil ab eo eodem repetereCan. 702
legitime egrediantur vel ab eo legitime dimissi fuerint, nihil ab eo eodem repetere possunt ob quamlibet operam in eoCan. 702
tamen aequitatem et evangelicam caritatem servet erga sodalem, qui ab eo separatur. - In casu gravis scandali exteritoris velCan. 702
aut rem Sedi Apostolicae deferat. - De sodalibus, qui ab instituto sunt quoquo modo separati, fiat mentio in relationeCan. 704
ad caritatis perfectionem contendunt atque ad mundi sanctificationem praesertim ab intus conferre student. - Instituti saecularis sodalis vi suaeCan. 710
ducant. - § 1. Sodales clerici in dioecesi incardinati ab Episcopo dioecesano dependent, salvis iis quae vitam consecratam inCan. 715
propria vel ad regimen instituti destinentur, ad instar religiosorum ab Episcopo dependent. - § 1. Sodales omnes vitam institutiCan. 715
iudicetur, tria consilia evangelica, sacro vinculo firmata, assumat vel ab instituto discedat. § 2. Quae prima incorporatio, quinquennio nonCan. 723
supremum petat, si institutum est iuris pontifici secus etiam ab Episcopo dioecesano, prout in constitutionibus definitur. § 2. SiCan. 727
legitime concesso, cessant omnia vincula necnon iura et obligationes ab incorporatione promanantia. - Sodalis ab instituto dimittitur ad normamCan. 728
necnon iura et obligationes ab incorporatione promanantia. - Sodalis ab instituto dimittitur ad normam cann. 694 et 695 constitutionesCan. 729
commisso, continentur, et insimul ut divinitus revelata proponuntur sive ab Ecclesiae magisterio sollemni, sive ab eius magisterio ordinario etCan. 750
divinitus revelata proponuntur sive ab Ecclesiae magisterio sollemni, sive ab eius magisterio ordinario et universali, quod quidem communi adhaesioneCan. 750
peculiari modo Evangelii testimonium reddunt, iidemque in Evangelio annuntiando ab Episcopo in auxilium convenienter assumuntur. - Christifideles laici, viCan. 758
praesumpto rectoris ecclesiae exercendae, gaudent presbyteri et diaconi, nisi ab Ordinario competenti eadem facultas restricta fuerit aut sublata, autCan. 764
debeat. - § 1. Ad exercitium praedicationis quod attinet, ab omnibus praeterea serventur normae ab Episcopo dioecesano latae. §Can. 772
exercitium praedicationis quod attinet, ab omnibus praeterea serventur normae ab Episcopo dioecesano latae. § 2. Ad sermonem de doctrinaCan. 772
doctrina christiana faciendum via radiophonica aut televisifica, serventur praescripta ab Episcoporum conferentia statuta. - Proprium et grave officium pastorumCan. 772
locum tenent atque patrini. - § 1. Servatis praescriptis ab Apostolica Sede latis, Episcopi dioecesani est normas de reCan. 775
promoveat et foveat. - Peculiari modo parochus, attentis normis ab Episcopo dioecesano statutis, curet: 1_ ut apta catechesis impertiaturCan. 777
implantatur in populis vel coetibus ubi nondum radicata est, ab Ecclesia absolvitur praesertim mittendo Evangelii praecones donec novellae EcclesiaeCan. 786
cum iisdem in bonum cedant missionis. § 2. Praescriptis ab Episcopo dioecesano de quibus in § 1, n. 1Can. 790
scholas catholicas in suo territorio sitas, eas etiam quae ab institutorum religiosorum sodalibus conditae sint aut dirigantur; eidem itemCan. 806
scholarum catholicarum: quae praescripta valent de scholis quoque quae ab iisdem sodalibus diriguntur, salva quidem eorundem quoad internum earumCan. 806
1. Universitates et facultates ecclesiasticae constitui tantum possunt erectione ab Apostolica Sede facta aut approbatione ab eadem concessa; eidemCan. 816
tantum possunt erectione ab Apostolica Sede facta aut approbatione ab eadem concessa; eidem competit etiam earundem superius moderamen. §Can. 816
facultates ecclesiae sua habere debent statuta et studiorum rationem ab Apostolica Sede approbata. - Gradus academicos, qui effectus canonicosCan. 816
nulla universitas vel facultas conferre valet, quae non sit ab Apostolica Sede erecta vel approbata. - Quae de universitatibusCan. 817
§ 1. Libri sacrarum Scripturarum edi non possunt nisi ab Apostolica Sede aut ab Episcoporum conferentia approbati sint; itemqueCan. 825
Scripturarum edi non possunt nisi ab Apostolica Sede aut ab Episcoporum conferentia approbati sint; itemque ut eorundem versiones inCan. 825
eorundem versiones in linguam vernaculam edi possint, requiritur ut ab eadem auctoritate sint approbatae atque insimul necessariis et sufficientibusCan. 825
Nisi cum approbatione competentis auctoritatis ecclesiasticae editi sint aut ab ea postea approbati, in scholis, sive elementariis sive mediisCan. 827
nisi cum licentia competentis auctoritatis ecclesiasticae edita sint aut ab ea postea approbata. - Collectiones decretorum aut actorum abCan. 827
ab ea postea approbata. - Collectiones decretorum aut actorum ab aliqua auctoritate ecclesiastica editas, iterum edere non licet, nisiCan. 828
nisi impetrata prius eiusdem auctoritatis licentia et servatis condicionibus ab eadem praescriptis. - Approbatio vel licentia alicuius operis edendiCan. 828
loci Ordinarii committendi personis sibi probatis iudicium de libris, ab Episcoporum conferentia confici potest elenchus censorum, scientia, recta doctrinaCan. 830
cardinalitiam dignitatem iuxta sacri Collegii statuta; 3_ coram delegato ab Apostolica Sede, omnes promoti ad episcopatum, itemque qui EpiscopoCan. 833
nomine Ecclesiae a personis legitime deputatis et per actus ab Ecclesiae auctoritate probatos. - § 1. Munus sanctificandi exercentCan. 834
participatione christifidelium celebrentur. - § 1. Sacrae liturgiae moderatio ab Ecclesiae auctoritate unice pendet: quae quidem est penes ApostolicamCan. 838
qui opportune eadem petant, rite sint dispositi, nec iure ab iis recipiendis prohibeantur. § 2. Animarum pastores ceterique christifidelesCan. 843
plantis expressis atque, salvo praescripto can. 999, n. 2, ab Episcopo consecratis vel benedictis, et quidem, recenter; veteribus neCan. 847
varios gradus ad initiationem sacramentalem perducatur, secundum ordinem initiationis ab Episcoporum conferentia aptatum et peculiares normas ab eadem editasCan. 851
ordinem initiationis ab Episcoporum conferentia aptatum et peculiares normas ab eadem editas; 2_ infantis baptizandi parentes, itemque qui munusCan. 851
ordinario, licite baptismus confert catechista aliusve ad hoc munus ab Ordinario loci deputatus, immo, in casu necessitatis, quilibet homoCan. 861
ad Episcopum dioecesanum deferatur ut, si id expedire iudicaverit, ab ipso administretur. - Baptismi capax est omnis et solusCan. 863
Ut quis ad munus patrini suscipiendum admittatur, oportet: 1_ ab ipso baptizando eiusve parentibus aut ab eo qui eorumCan. 874
admittatur, oportet: 1_ ab ipso baptizando eiusve parentibus aut ab eo qui eorum locum tenet aut, his deficientibus, aCan. 874
2_ decimum sextum aetatis annum expleverit, nisi alia aetas ab Episcopo dioecesano statuta fuerit vel exceptio iusta de causaCan. 874
§ 2. Chrisma in sacramento confirmationis adhibendum debet esse ab Episcopo consecratum, etiamsi sacramentum a presbytero ministretur. - ExpeditCan. 880
tamen benedictione, est acolythus, minister extraordinarius sacrae communionis aliusve ab Ordinario loci deputatus, servatis Episcopi dioecesani praescriptis. - §Can. 943
una tantum Missa faciat suam, ceteras vero in fines ab Ordinario praescriptos concredat, admissa quidem aliqua retributione ex tituloCan. 951
annum non fuerit satisfactum suis Ordinariis tradant, secundum modum ab his definiendum. - Officium et ius advigilandi ut MissarumCan. 956
iisdem contriti atque propositum sese emendandi habentes, per absolutionem ab eodem ministro impertitam, veniam peccatorum quae post baptismum commiserintCan. 959
Deo et Ecclesia reconciliatur; solummodo impossibilitas physica vel moralis ab huiusmodi confessione excusat, quo in casu aliis quoque modisCan. 960
oratorium. § 2. Ad sedem confessionalem quod attinet, normae ab Episcoporum conferentia statuantur, cauto tamen ut semper habeantur inCan. 964
facultate donari potest sacerdos, sive ipso iure sive concessione ab auctoritate competenti facta ad normam can. 969. - §Can. 966
2, presbyter eandem facultatem ubique amittit; revocata eadem facultate ab alio loci Ordinario, eandem amittit tantum in territorio revocantisCan. 974
erga sodales instituti amittit presbyter; revocata autem eadem facultate ab alio Superiore competenti, eandem amittit erga solos in eiusdemCan. 974
et Pro-praefectus apostolicus litteras dimissorias ne iis concedant, quibus ab Episcopo dioecesano aut a Vicario vel Praefecto apostolico accessusCan. 1018
germana litterarum fide plane constet. - Litterae dimissoriae possunt ab ipso concedente aut ab eius successore limitibus circumscribi autCan. 1023
constet. - Litterae dimissoriae possunt ab ipso concedente aut ab eius successore limitibus circumscribi aut revocari, sed semel concessaeCan. 1023
quamlibet causam ad ordines recipiendos cogere, vel canonice idoneum ab iisdem recipiendis avertere. - Aspirantes ad diaconatum et presbyteratumCan. 1026
2. Post expletum studiorum curriculum, diaconus per tempus congruum, ab Episcopo vel a Superiore maiore competenti definiendum, in curaCan. 1032
aspirans ne ordinetur, nisi prius per liturgicum admissionis ritum ab auctoritate, de qua in cann. 1016 et 1019, adscriptionemCan. 1034
praeviam suam petitionem propria manu exaratam et subscriptam, atque ab eadem auctoritate in scriptis acceptatam. § 2. Ad eandemCan. 1034
religioso emiserint. - Diaconus, qui ad presbyteratum promoveri renuat, ab ordinis recepti exercitio prohiberi non potest, nisi impedimentum detineaturCan. 1038
spiritualibus vacent per quinque saltem dies, loco et modo ab Ordinario determinatis; Episcopus, antequam ad ordinationem procedat, certior factusCan. 1039
ordine episcopatus vel presbyteratus reservatum, vel eodem carens, vel ab eius exercitio poena aliqua canonica declarata vel irrogata prohibitusCan. 1041
can. 1041, nn. 3, 4, 5, 6. § 2. Ab ordinibus exercendis impediuntur: 1_ qui impedimento ad ordines recipiendosCan. 1044
eiusdem ordinis exercitium permiserit. - Ignorantia irregularitatum atque impedimentorum ab eisdem non eximit. - Irregularitates et impedimenta multiplicantur exCan. 1045
secuto. - § 1. Uni Apostolicae Sedi reservatur dispensatio ab omnibus irregularitatibus, si factum quo innituntur ad forum iudicialeCan. 1047
iudiciale deductum fuerit. § 2. Eidem etiam reservatur dispensatio ab irregularitatibus et impedimentis ad ordines recipiendos, quae sequuntur: 1_Can. 1047
irregularitatibus et impedimentis ad ordines recipiendos, quae sequuntur: 1_ ab irregularitatibus ex delictis publicis, de quibus in can. 1041Can. 1047
quibus in can. 1041, nn. 2 et 3; 2_ ab irregularitate ex delicto sive publico sive occulto, de quoCan. 1047
occulto, de quo in can. 1041, n. 4; 3_ ab impedimento, de quo in can. 1042, n. 1. §Can. 1047
n. 1. § 3. Apostolicae Sedi etiam reservatur dispensatio ab irregularitatibus ad exercitium ordinis suscepti, de quibus in canCan. 1047
canone, n. 4, etiam in casibus occultis. § 4. Ab irregularitatibus et impedimentis Sanctae Sedi non reservatis dispensare valetCan. 1047
periculum immineat gravis damni aut infamiae, potest qui irregularitate ab ordine exercendo impeditur eundem exercere, firmo tamen manente onereCan. 1048
ad validitatem dispensationis exprimendus est. § 3. Dispensatio generalis ab irregularitatibus et impedimentis ad ordines recipiendos valet pro omnibusCan. 1049
det Episcopus ordinans authenticum ordinationis receptae testimonium; qui, si ab Episcopo extraneo cum litteris dimissoriis promoti fuerint, illud proprioCan. 1053
§ 3. Matrimonium invalidum dicitur putativum, si bona fide ab una saltem parte celebratum fuerit, donec utraque pars deCan. 1061
sive bilateralis, quam sponsalia vocant, regitur iure particulari, quod ab Episcoporum conferentia, habita ratione consuetudinum et legum civilium, siCan. 1062
ubique commorantes et omnes in proprio territorio actu degentes ab omnibus impedimentis iuris ecclesiastici dispensare potest, exceptis iis, quorumCan. 1078
quo in can. 1090. § 3. Numquam datur dispensatio ab impedimento consanguinitatis in linea recta aut in secundo graduCan. 1078
§ 3. In periculo mortis confessarius gaudet potestate dispensandi ab impedimentis occultis pro foro interno sive intra sive extraCan. 1079
usquedum a competenti auctoritate dispensatio obtineatur, potestate gaudent dispensandi ab omnibus impedimentis, iis exceptis de quibus in can. 1078Can. 1080
Ecclesia catholica vel in eandem recepta nec actu formali ab ea defecerit, et altera non baptizata, invalidum est. §Can. 1086
defecerit, et altera non baptizata, invalidum est. § 2. Ab hoc impedimento ne dispensetur, nisi impletis condicionibus de quibusCan. 1086
Invalidum est matrimonium initum ob vim vel metum gravem ab extrinseco, etiam haud consulto incussum, a quo ut quisCan. 1103
speciale ad contrahendum cum certa persona; 2_ ut procurator ab ipso mandante designetur, et munere suo per se ipseCan. 1105
Ordinario loci in quo mandatum datur, aut a sacerdote ab alterutro delegato, aut a duobus saltem testibus; aut conficiCan. 1105
coram loci Ordinario aut parocho aut sacerdote vel diacono ab alterutro delegato qui assistant, necnon coram duobus testibus, secundumCan. 1108
vel per decretum fuerint excommunicati vel interdicti vel suspensi ab officio aut tales declarati, vi officii, intra fines suiCan. 1109
baptizata vel in eandem recepta sit neque actu formali ab ea defecerit, salvis praescriptis can. 1127, § 2. -Can. 1117
necessitatis, in matrimonii celebratione serventur ritus in libris liturgicis, ab Ecclesia probatis, praescripti aut legitimis consuetudinibus recepti. - EpiscoporumCan. 1119
ac testium, locum et diem celebrationis matrimonii, iuxta modum ab Episcoporum conferentia aut ab Episcopo dioecesano praescriptum. § 2Can. 1121
diem celebrationis matrimonii, iuxta modum ab Episcoporum conferentia aut ab Episcopo dioecesano praescriptum. § 2. Quoties matrimonium ad normamCan. 1121
baptizata vel in eandem post baptismum recepta, quaeque nec ab ea actu formali defecerit, altera vero Ecclesiae vel communitatiCan. 1124
canonicae servandae obstent, Ordinario loci partis catholicae ius est ab eadem in singulis casibus dispensandi, consulto tamen Ordinario lociCan. 1127
peragendae sunt; 2_ ut secretum de matrimonio celebrato servetur ab Ordinario loci, assistente, testibus, coniugibus. - Obligatio secretum servandiCan. 1131
partis quae baptismum recepit, ipso facto quo novum matrimonium ab eadem parte contrahitur, dummodo pars non baptizata discedat. §Can. 1143
permittere potest ut interpellatio ante baptismum fiat, immo et ab interpellatione dispensare, sive ante sive post baptismum, dummodo constetCan. 1144
responsione negativa habeatur. § 2. Interpellatio etiam privatim facta ab ipsa parte conversa valet, immo est licita, si formaCan. 1145
casibus, causa separationis cessante, coniugalis convictus restaurandus est, nisi ab auctoritate ecclesiastica aliter statuatur. - Instituta separatione coniugum, opportuneCan. 1153
irritum ob impedimentum dirimens, requiritur ut cesset impedimentum vel ab eodem dispensetur, et consensum renovet saltem pars impedimenti consciaCan. 1156
actus in matrimonium, quod pars renovans scit aut opinatur ab initio nullum fuisse. - § 1. Si impedimentum sitCan. 1157
fuisse. - § 1. Si impedimentum sit publicum, consensus ab utraque parte renovandus est forma canonica, salvo praescripto canCan. 1158
impedimenti conscia, dummodo altera in consensu praestito perseveret, aut ab utraque parte, si impedimentum sit utrique parti notum. -Can. 1158
si pars quae non consenserat, iam consentiat, dummodo consensus ab altera parte praestitus perseveret. § 2. Si defectus consensusCan. 1159
renovatione consensus, convalidatio, a competenti auctoritate concessa, secumferens dispensationem ab impedimento, si adsit, atque a forma canonica, si servataCan. 1161
deficiat consensus, matrimonium nequit sanari in radice, sive consensus ab initio defuerit, sive ab initio praestitus, postea fuerit revocatusCan. 1162
sanari in radice, sive consensus ab initio defuerit, sive ab initio praestitus, postea fuerit revocatus. § 2. Quod siCan. 1162
praestitus, postea fuerit revocatus. § 2. Quod si consensus ab initio quidem defuerat, sed postea praestitus est, sanatio concediCan. 1162
causam. - § 1. Sanatio in radice concedi potest ab Apostolica Sede. § 2. Concedi potest ab Episcopo dioecesanoCan. 1165
concedi potest ab Apostolica Sede. § 2. Concedi potest ab Episcopo dioecesano in singulis casibus, etiam si plures nullitatisCan. 1165
in can. 1125, pro sanatione matrimonii mixti; concedi autem ab eodem nequit, si adsit impedimentum cuius dispensatio Sedi ApostolicaeCan. 1165
sacramentalibus conficiendis seu administrandis accurate serventur ritus et formulae ab Ecclesiae auctoritate probata. - Sacramentalium minister est clericus debitaCan. 1167
1. Nemo exorcismos in obsessos proferre legitime potest, nisi ab Ordinario loci peculiarem et expressam licentiam obtinuerit. § 2Can. 1172
peculiarem et expressam licentiam obtinuerit. § 2. Haec licentia ab Ordinario loci concedatur tantummodo presbytero pietate, scientia, prudentia acCan. 1172
sunt fideles defuncti, nisi aliud coemeterium legitime electum fuerit ab ipso defuncto vel ab iis quibus defuncti sepulturam curareCan. 1180
aliud coemeterium legitime electum fuerit ab ipso defuncto vel ab iis quibus defuncti sepulturam curare competit. § 2. OmnibusCan. 1180
consulatur loci Ordinarius, cuius iudicio standum est. - Excluso ab ecclesiasticis exequiis deneganda quoque est quaelibet Missa exequialis. -Can. 1185
quando reparatione indigeant, numquam restaurentur sine data scripto licentia ab Ordinario; qui, antequam eam concedat, peritos consulat. - §Can. 1189
legitimo Superiore acceptetur; secus privatim. § 2. Sollemne, si ab Ecclesia uti tale fuerit agnitum; secus simplex. § 3Can. 1192
in domo instituti aut societatis degunt; 3_ ii quibus ab Apostolica Sede vel ab Ordinario loci delegata fuerit dispensandiCan. 1196
societatis degunt; 3_ ii quibus ab Apostolica Sede vel ab Ordinario loci delegata fuerit dispensandi potestas. - Opus votoCan. 1196
privato promissum potest in maius vel in aequale bonum ab ipso vovente commutari; in minus vero bonum, ab illoCan. 1197
bonum ab ipso vovente commutari; in minus vero bonum, ab illo cui potestas est dispensandi ad normam can. 1196Can. 1197
- Obligatio iureiurando promissorio inducta desinit: 1_ si remittatur ab eo in cuius commodum iusiurandum emissum fuerat; 2_ siCan. 1202
dedicationem peragendi in suo territorio. - Loca sacra benedicuntur ab Ordinario; benedictio tamen ecclesiarum reservatur Episcopo dioecesano; uterque veroCan. 1207
licet consensum constituendae novae domus in dioecesi vel civitate ab Episcopo dioecesano rettulerint, antequam tamen ecclesiam in certo acCan. 1215
munditia ac decor serventur, quae domum Dei addeceant, et ab iisdem arceatur quidquid a sanctitate loci absonum sit. §Can. 1220
non detur eam reficiendi, in usum profanum non sordidum ab Episcopo dioecesano redigi potest. § 2. Ubi aliae gravesCan. 1222
praescriptum; debent autem esse divino tantum cultui reservata et ab omnibus domesticis usibus libera. - Sanctuarii nomine intelleguntur ecclesiaCan. 1229
Episcopi dioecesani praescripta, singulis in casibus concedere potest dispensationem ab obligatione servandi diem festum vel diem paenitentiae aut commutationemCan. 1245
de praecepto fideles obligatione tenentur Missam participandi; abstineant insuper ab illis operibus et negotiis quae cultum Deo reddendum, laetitiamCan. 1247
et tempus quadragesimae. - Abstinentia a carnis comestione vel ab alio cibo iuxta conferentiae Episcoporum praescripta, servetur singulis anniCan. 1251
subsidia Ecclesiae conferant per subventiones rogatas et iuxta normas ab Episcoporum conferentia latas. - Ius est Episcopo dioecesano, auditisCan. 1262
Episcoporum conferentia potest normas de stipe quaeritanda statuere, quae ab omnibus servari debent, iis non exclusis, qui ex institutioneCan. 1265
si vero ad personam iuridicam ecclesiasticam publicam pertinent, tantum ab alia persona iuridica ecclesiastica publica acquiri possunt. - ResCan. 1269
conferentiae est, opportunis normis cum Apostolica Sede concordatis et ab ea approbatis, huiusmodi beneficiorum regimen moderari, ita ut reditusCan. 1272
Massa bonorum ex diversis dioecesibus provenientium administratur secundum normas ab Episcopis, quorum interest, opportune concordatas. - § 1. OrdinariiCan. 1275
can. 494, §§ 3 et 4, oeconomo committi possunt ab Episcopo dioecesano munera de quibus in cann. 1276, §Can. 1278
eadem subiecta est, personas idoneas ad triennium assumat; eaedem ab Ordinario iterum nominari possunt. - Quaevis persona iuridica suumCan. 1279
actus qui fines modumque ordinariae administrationis excedunt, nisi prius ab Ordinario facultatem scripto datam obtinuerint. § 2. In statutisCan. 1281
versum sit, persona iuridica non tenetur respondere de actibus ab administratoribus invalide positis; de actibus autem ab administratoribus illegitimeCan. 1281
de actibus ab administratoribus invalide positis; de actibus autem ab administratoribus illegitime sed valide positis respondebit ipsa persona iuridicaCan. 1281
eius delegato iureiurando spondere; 2_ accuratum ac distinctum inventarium, ab ipsis subscribendum, rerum immobilium, rerum mobilium sive pretiosarum siveCan. 1283
curiae deponere. § 3. Provisiones accepti et expensi, ut ab administratoribus quotannis componantur, enixe commendatur; iuri autem particulari relinquiturCan. 1284
laborem et vitam socialem attinent, adamussim servent, iuxta principia ab Ecclesia tradita; 2_ iis, qui operam ex condicto praestantCan. 1286
administratores tam clerici quam laici quorumvis bonorum ecclesiasticorum, quae ab Episcopi dioecesani potestate regiminis non sint legitime subducta, singulisCan. 1287
alienatio proponitur, continetur intra summam minimam et summam maximam ab Episcoporum conferentia pro sua cuiusque regione definiendas, auctoritas competensCan. 1292
bona mobilia, dotationis nomine assignata, statim in loco tuto ab Ordinario approbando deponantur eum in finem, ut eadem pecuniaCan. 1305
causa, onera Missarum in dies, ecclesias vel altaria diversa ab illis, quae in fundationibus sunt statuta. - § 1Can. 1309
commutatio, si fundator potestatem hanc Ordinario expresse concesserit, potest ab eodem fieri ex iusta tantum et necessaria causa. §Can. 1310
In omnibus in quibus religiosi subsunt Ordinario loci, possunt ab eodem poenis coerceri. - § 1. Nemo punitur, nisiCan. 1320
1. Nemo punitur, nisi externa legis vel praecepti violatio, ab eo commissa, sit graviter imputabilis ex dolo vel exCan. 1321
eius locum paenitentia adhiberi,si delictum patratum sit: 1_ ab eo, qui rationis usum imperfectum tantum habuerit; 2_ abCan. 1324
ab eo, qui rationis usum imperfectum tantum habuerit; 2_ ab eo qui rationis usu carebat propter ebrietatem aliamve similemCan. 1324
4_ a minore, qui aetatem sedecim annorum explevit; 5_ ab eo, qui metu gravi, quamvis relative tantum, coactus estCan. 1324
sit intrinsece malum vel in animarum damnum vergat; 6_ ab eo, qui legitimae tutelae causa contra iniustum sui velCan. 1324
moderamen; 7_ adversus aliquem graviter et iniuste provocantem; 8_ ab eo, qui per errorem, ex sua tamen culpa, putavitCan. 1324
quibus in can. 1323, nn. 4 vel 5; 9_ ab eo, qui sine culpa ignoravit poenam legi vel praeceptoCan. 1324
culpa ignoravit poenam legi vel praecepto esse adnexam; 10_ ab eo, qui egit sine plena imputabilitate, dummodo haec gravisCan. 1324
auctor potest paenitentiae vel remedio poenali subici, nisi sponte ab incepta delicti exsecutione destiterit. Si autem scandalum aliudve graveCan. 1328
expiatoriam suspendere, ita tamen ut, si reus intra tempus ab ipso iudice determinatum rursus deliquerit, poenam utrique delicto debitamCan. 1344
reparationem dederit vel saltem serio promiserit. - Cum reus ab accusatione absolvitur vel nulla poena ei irrogatur, Ordinarius potestCan. 1348
ferendae vel latae sententiae constitutam praecepto quod non sit ab Apostolica Sede latum, remittere possunt: 1_ Ordinarius loci, inCan. 1356
doctrinam, de qua in can. 752, pertinaciter respuit, et ab Apostolica Sede vel ab Ordinario admonitus non retractat; 2_Can. 1371
can. 752, pertinaciter respuit, et ab Apostolica Sede vel ab Ordinario admonitus non retractat; 2_ qui aliter Sedi ApostolicaeCan. 1371
sine pontificio mandato aliquem consecrat in Episcopum, itemque qui ab eo consecrationem recipit, in excommunicationem latae sententiae Sedi ApostolicaeCan. 1382
videnda est secundum ordinarias competentiae normas. - Ratione conexionis, ab uno eodemque tribunali et in eodem processu cognoscendae suntCan. 1414
- Conflictus competentiae inter tribunalia eidem tribunali appellationis subiecta, ab hoc tribunali solvuntur; a Signatura Apostolica, si eidem tribunaliCan. 1416
vero agatur de iuribus aut bonis temporalibus personae iuridicae ab Episcopo repraesentatae, iudicat in primo gradu tribunal appellationis. -Can. 1419
5. Ipsi, sede vacante, a munere non cessant nec ab Administratore dioecesano amoveri possunt; adveniente autem novo Episcopo, indigentCan. 1420
Episcopo, indigent confirmatione. - § 1. In dioecesi constituantur ab Episcopo iudices dioecesani, qui sint clerici. § 2. EpiscoporumCan. 1421
instantiae; quo in casu ipsorum Episcoporum coetui vel Episcopo ab eisdem designato omnes competunt potestates, quas Episcopus dioecesanus habetCan. 1423
eum seligentes aut ex tribunalis iudicibus aut ex personis ab Episcopo ad hoc munus approbatis. § 2. Episcopus potestCan. 1428
ad universitatem causarum tum ad singulas causas; possunt autem ab Episcopo, iusta de causa, removeri. - § 1. CuilibetCan. 1436
notarius, adeo ut nulla habeantur acta, si non fuerint ab eo subscripta. § 2. Acta, quae notarii conficiunt, publicamCan. 1437
quibus in § § 1-2, Episcoporum conferentia vel Episcopus ab ea designatus omnes habent potestates, quae Episcopo dioecesano competuntCan. 1439
Rota Romana iudicat: 1_ in secunda instantia, causas quae ab ordinariis tribunalibus primae instantiae diiudicatae fuerint et ad SanctamCan. 1444
legitimam deferantur; 2_ in tertia vel ulteriore instantia, causas ab ipsa Rota Romana et ab aliis quibusvis tribunalibus iamCan. 1444
vel ulteriore instantia, causas ab ipsa Rota Romana et ab aliis quibusvis tribunalibus iam cognitas, nisi res iudicata habeaturCan. 1444
vitandi, aliquid ipsius intersit. § 2. In iisdem adiunctis ab officio suo abstinere debent iustitiae promotor, defensor vinculi, assessorCan. 1448
recusationem, rescindi debent, si pars petat intra decem dies ab admissa recusatione. - § 1. In negotio quod privatorumCan. 1451
iudicialibus praestanda aut de concessione gratuiti patrocinii, quod statim ab initio postulatum fuerit, et aliae huiusmodi regulariter videndae suntCan. 1464
licentia tamen Episcopi dioecesani loci adeundi et in sede ab eodem designata. - § 1. Nisi aliter lex particularisCan. 1469
per suos curatores. - Quoties adest tutor aut curator ab auctoritate civili constitutus, idem potest a iudice ecclesiastico admittiCan. 1479
§ 2. Quod si tamen, iusta causa suadente, plures ab eodem constituantur, hi ita designentur, ut detur inter ipsosCan. 1482
doctor in iure canonico, vel alioquin vere peritus et ab eodem Episcopo approbatus. - § 1. Procurator et advocatusCan. 1483
a iudice poterunt poena pecuniaria mulctari. Advocatus praeterea tum ab officio suspendi, tum etiam si recidivus sit, ab EpiscopoCan. 1488
tum ab officio suspendi, tum etiam si recidivus sit, ab Episcopo, qui tribunali praeest, ex albo advocatorum expungi potestCan. 1488
a competentibus tribunalibus causas, in fraudem legis, subtrahunt ut ab aliis favorabilius definiantur. - Advocati ac procuratores qui obCan. 1488
In unoquoque tribunali, quatenus fieri possit, stabiles patroni constituantur, ab ipso tribunali stipendium recipientes, qui munus advocati vel procuratorisCan. 1490
1. Qui probabilibus saltem argumentis ostenderit super aliqua re ab alio detenta ius se habere, sibique damnum imminere nisiCan. 1496
cognoscere potest, nisi petitio, ad normam canonum, proposita sit ab eo cuius interest, vel a promotore iustitiae. - QuiCan. 1501
iubeat scriptis actum redigere qui actori legendus est et ab eo probandus, quique locum tenet libelli ab actore scriptiCan. 1503
est et ab eo probandus, quique locum tenet libelli ab actore scripti ad omnes iuris effectus. - Libellus, quoCan. 1503
et probationibus ad evincenda ea quae asseruntur; 3_ subscribi ab actore vel eius procuratore, appositis die, mense et annoCan. 1504
reiectionis expeditissime definienda est. - Si iudex intra mensem ab exhibito libello decretum non ediderit, quo libellum admittit velCan. 1506
Si pars litigans moriatur aut statum mutet aut cesset ab officio cuius ratione agit: 1_ causa nondum conclusa, instantiaCan. 1518
litem constituere potest, si pars neglexerit intra brevem terminum ab ipso iudice statutum. - Si nullus actus processualis, nulloCan. 1519
ut valeat, peragenda est scripto, eademque a parte vel ab eius procuratore, speciali tamen mandato munito, debet subscribi, cumCan. 1524
tamen mandato munito, debet subscribi, cum altera parte communicari, ab eaque acceptari vel saltem non impugnari, et a iudiceCan. 1524
qui asserit. § 2. Non indigent probatione: 1_ quae ab ipsa lege praesumuntur; 2_ facta ab uno ex contendentibusCan. 1526
probatione: 1_ quae ab ipsa lege praesumuntur; 2_ facta ab uno ex contendentibus asserta et ab altero admissa, nisiCan. 1526
praesumuntur; 2_ facta ab uno ex contendentibus asserta et ab altero admissa, nisi iure vel a iudice probatio nihilominusCan. 1526
de aliquo facto, scripto vel ore, coram iudice competenti, ab aliqua parte circa ipsam iudicii materiam, sive sponte siveCan. 1535
et in causa non sit bonum publicum, ceteras relevat ab onere probandi. § 2. In causis autem quae respiciuntCan. 1536
probandi vim habet adversus auctorem vel subscriptorem et causam ab iis habentes, ac confessio extra iudicium facta; adversus extraneosCan. 1542
et penes tribunalis cancellariam deposita, ut a iudice et ab adversario examinari possint. - Iudex praecipere potest ut documentumCan. 1544
2. Salvo praescripto can. 1550, § 2, n. 2, ab obligatione respondendi eximuntur: 1_ clerici, quod attinet ad eaCan. 1548
suae civitatis iure, simili favore gaudent, audiantur in loco ab ipsis selecto. § 3. Iudex decernat ubi audiendi sintCan. 1558
et scandalo. - Examen testis fit a iudice, vel ab eius delegato aut auditore, cui assistat oportet notarius; quapropterCan. 1561
an de sua opinione, de fama, aut de auditu ab aliis; 3_ utrum testis constans sit et firmiter sibiCan. 1572
auditis vel proponentibus partibus, aut, si casus ferat, relationes ab aliis peritis iam factas assumere. - Easdem ob causasCan. 1575
rei incertae probabilis coniectura; eaque alia est iuris, quae ab ipsa lege statuitur; alia hominis, quae a iudice coniciturCan. 1584
conicitur. - Qui habet pro se iuris praesumptionem, liberatur ab onore probandi, quod recidit in partem adversam. - PraesumptionesCan. 1585
omissa sint quae can. 1612, § 4 requirit, sententia ab ipso tribunali, quod eam tulit, corrigi vel compleri debetCan. 1616
lata est a iudice absolute incompetenti; 2_ lata est ab eo, qui careat potestate iudicandi in tribunali in quoCan. 1620
prosequenda est coram iudice ad quem dirigitur intra mensem ab eius interpositione, nisi iudex a quo longius tempus adCan. 1633
promotore iustitiae tribunalis appellationis. - § 1. Appellatio facta ab actore prodest etiam convento, et vicissim. § 2. SiCan. 1637
§ 2. Si plures sunt conventi vel actores et ab uno vel contra unum tantum ex ipsis sententia impugneturCan. 1637
contra unum tantum ex ipsis sententia impugnetur, impugnatio censetur ab omnibus et contra omnes facta, quoties res petita estCan. 1637
est individua aut obligatio solidalis. § 3. Si interponatur ab una parte super aliquo sententiae capite, pars adversa, etsiCan. 1637
a proposita impugnatione allatis. Tribunal autem appellationis intra mensem ab exhibitis novis probationibus et argumentis debet decreto statuere utrumCan. 1644
2, n. 5, notitia praecedentis decisionis serius habeatur, terminus ab hac notitia decurrit. § 3. Termini de quibus supraCan. 1646
expensarum deminutione concedendis; 4_ de damnorum refectione quae debetur ab eo qui non solum in iudicio succubuit, sed temereCan. 1649
sententiae exsecutio praeviam rationum redditionem exigat, quaestio incidens habetur, ab illo ipso iudice decidenda, qui tulit sententiam exsecutioni mandandamCan. 1652
manifeste iniustam ad normam cann. 1620, 1622, 1645, abstineat ab exsecutione, et rem ad tribunal a quo lata estCan. 1654
acta transmittere ad Sedem Apostolicam una cum petitione dispensationis ab alterutro vel utroque coniuge et cum voto tribunalis etCan. 1681
est, nisi vetito ipsi sententiae aut decreto apposito vel ab Ordinario loci statuto id prohibeatur. § 2. Praescripta canCan. 1684
ad normam can. 1677 proposita, Vicarius iudicialis vel iudex ab ipso designatus potest, praetermissis sollemnitatibus ordinarii processus sed citatisCan. 1686
satagat iudex ut, servato praescripto § 2, causa inde ab initio ad forum civile deferatur. - § 1. NisiCan. 1692
iustae causae ad dispensationem concedendam. § 2. Dispensatio vero ab uno Romano Pontifice conceditur. - § 1. Competens adCan. 1698
solutus non habeatur, nisi post declarationem de morte praesumpta ab Episcopo dioecesano prolatam. § 2. Declarationem, de qua inCan. 1707
mitti debet ad competentem Congregationem, quae decernet utrum causa ab ipsa Curiae Romanae Congregatione an a tribunali ab eaCan. 1709
causa ab ipsa Curiae Romanae Congregatione an a tribunali ab ea designato sit agenda. § 2. Misso libello, clericusCan. 1709
confirmavit, clericus omnia iura statui clericali propria amittit et ab omnibus obligationibus liberatur. - Ad evitandas iudiciales contentiones transactioCan. 1712
a partibus selectae vel, si partes nullas selegerint, lex ab Episcoporum conferentia lata, si qua sit, vel lex civilisCan. 1714
in quolibet processus stadio accusatum a sacro ministerio vel ab aliquo officio et munere ecclesiastico arcere, ei imponere velCan. 1722
advocatum, ad normam can. 1481, § 1, intra terminum ab ipso iudice praefinitum, sibi constituendum. § 2. Quod siCan. 1723
in foro externo extra iudicium dantur, iis exceptis, qui ab ipso Romano Pontifice vel ab ipso Concilio Oecumenico feranturCan. 1732
dantur, iis exceptis, qui ab ipso Romano Pontifice vel ab ipso Concilio Oecumenico ferantur. - § 1. Valde optandumCan. 1732
officium quoddam vel consilium stabiliter constituatur, cui, secundum normas ab ipsa conferentia statuendas, munus sit aequas solutiones quaerere etCan. 1733
quis recursum proponat, debet decreti revocationem vel emendationem scripto ab ipsius auctore petere; qua petitione proposita, etiam suspensio exsecutionisCan. 1734
1_ de recursu proponendo ad Episcopum adversus decreta lata ab auctoritatibus, quae ei subsunt; 2_ de recursu proponendo adversusCan. 1734
decretum, quo recursus hierarchicus deciditur, nisi decisio data sit ab Episcopo; 3_ de recursibus proponendis ad normam cann. 57Can. 1734
pervenit, is exsecutionem suspendendam decreverit, potest suspensio interim peti ab eius Superiore hierarchico, qui eam decernere potest gravibus tantumCan. 1736
ipsius culpam, noxium aut saltem inefficax evadat, potest ipse ab Episcopo dioecesano a paroecia amoveri. - Causae, ob quasCan. 1740
pure et simpliciter, sed etiam sub condicione, dummodo haec ab Episcopo legitime acceptari possit et reapse acceptetur. - §Can. 1743